Een wandelvakantie in Schaan is als het openslaan van een oud, lederen boek waarvan de bladzijden ruiken naar dennennaalden en vers verschraald gesteente. Ik ben Winnie, vijfenvijftig jaar inmiddels, en mijn voeten hebben de stof van vele continenten geproefd. Maar hier, in het hart van Liechtenstein, spreekt de aarde een taal die ik nergens anders hoor. Schaan is niet zomaar een dorp; het is een kruispunt van windstreken waar de Rijn zachtjes fluistert tegen de flanken van de Drei Schwestern. Voor de wandelaar die verder kijkt dan de toeristische gidsen, die met een kritisch oog naar architectuur kijkt en wiens hart sneller klopt bij een onverwacht uitzicht op een modernistisch theater, is dit de ultieme bestemming.
In dit kleine land, waar de tijd soms lijkt stil te staan in de schaduw van de bergen, vind je een verfijnde balans tussen cultuur en rauwe natuur. We gaan niet alleen wandelen; we gaan dwalen met een doel. Ik heb acht routes voor je uitgezet die variëren van twee tot zeven uur. Ze voeren je langs de strakke lijnen van de SAL-architectuur, door de stilte van de ooibossen en hoog boven de daken waar de adelaars cirkelen. Trek je bergschoenen aan, neem een notitieblok mee en laat de stilte van Liechtenstein je gids zijn.
Inhoudsopgave
- Cultuur en architectuur in de vallei
- De roep van de bergen en bossen
- Grenzen overschrijden en verbindingen leggen
Cultuur en architectuur in de vallei
De hartslag van Schaan: Modernisme en historie
Deze route start bij het centraal gelegen SAL (Saal am Lindenplatz). Je loopt via de Landstrasse richting de Sint-Laurentiuskerk. De torenspits snijdt hier als een mes door de blauwe lucht. Vervolgens buig je af naar de Obergass, waar de oude boerderijen nog getuigen van een agrarisch verleden. Je volgt de smalle steegjes die omhoog kronkelen richting de Dux-kapel. De weg terug voert je langs het TAK Theater Liechtenstein.
“De stad is een levend wezen,” schreef een oude vriend ooit. “Zijn straten zijn aderen, zijn pleinen zijn longen.” In Schaan voel je die ademhaling tussen het beton en het gras. Het is de kunst om niet alleen te kijken, maar te zien hoe de schaduw van de kerktoren over het moderne glas van de kantoren valt.
Winnie’s mening: Ik houd van dit contrast. Sommigen vinden de moderne blokken in het centrum kil, maar ik zie er de ambitie van een klein volk in. De manier waarop de Sint-Laurentiuskerk boven alles uittorent, herinnert ons eraan dat we, hoe rijk we ook worden, altijd klein blijven onder de hemel.
- Startpunt: Lindaplatz, Schaan
- Eindpunt: Lindaplatz, Schaan
- Afstand: 6 km
- Gemiddelde duur: 2 uur
Ontdek meer over de architectuur van Schaan 
Rijnoever en industrieel erfgoed
Je begint bij het treinstation van Schaan-Vaduz. Loop westwaarts over de Bahnhofstrasse en steek de spoorlijn over naar de industriezone. Volg het pad langs de Hilti-fabrieken – een icoon van de lokale economie. Loop door naar de Rijndam. Je volgt het onverharde pad stroomopwaarts langs de Rijn. Na ongeveer 4 kilometer buig je linksaf de binnendijk op, richting de velden van de Riet-regio. Via de Im Rossfeld keer je terug naar het centrum.
Tijdens deze wandeling ervaar je de dualiteit van een wandelvakantie in Schaan: aan de ene kant de strakke efficiency van de industrie, aan de andere kant de tijdloze stroming van de Alpenrijn.
- Startpunt: Station Schaan-Vaduz
- Eindpunt: Station Schaan-Vaduz
- Afstand: 9 km
- Gemiddelde duur: 2,5 uur
Bezoek de Hilti Art Foundation
De roep van de bergen en bossen
De vorstelijke hoogten: Naar de Fürstensteig
Dit is de koning onder de wandelingen. We nemen de bus naar Gaflei (op 1400 meter). Vanaf daar volg je de wit-rood-witte markeringen. Het pad is in de rotsen uitgehakt. Je loopt over de smalle richels van de Fürstensteig, een pad dat niet geschikt is voor mensen met hoogtevrees. Na de passage bij de rotspoort klim je verder naar de Gafleisattel. De afdaling gaat via de Alp Bargälla terug naar het startpunt.
Winnie’s mening: De eerste keer dat ik hier liep, hield ik mijn adem in. De diepte is angstaanjagend en prachtig tegelijk. Het dwingt je om in het nu te zijn. Elke stap moet weloverwogen zijn, precies zoals we onze keuzes in het leven zouden moeten maken. Het uitzicht over het hele Rijndal tot aan de Bodensee is de beste beloning die een mens kan krijgen.
- Startpunt: Parkeerplaats Gaflei
- Eindpunt: Parkeerplaats Gaflei
- Afstand: 6,5 km
- Gemiddelde duur: 3 uur
Veiligheidsinformatie voor de Fürstensteig
De mystiek van het Planken bos
Start in het bergdorpje Planken, net boven Schaan. Volg de Dorfstrasse richting het noorden en sla af naar de Gafadurahütte-weg. Het pad slingert door dichte dennenbossen waar het zonlicht in gouden banen tussen de stammen valt. Je passeert de Russhütte en klimt gestaag omhoog. De geur van hars en vochtige aarde is hier overweldigend. Bij de Gafadurahütte (1428m) kun je rusten voordat je via de steile bospaden aan de zuidkant weer afdaalt naar Planken.
“De bomen zijn de wachters van de tijd,” dacht ik terwijl ik mijn hand op een eeuwenoude stam legde. Ze hebben de vorsten zien komen en gaan, ze hebben de oorlogen aan de overkant van de Rijn gehoord, maar ze zwijgen. In dit bos word je zelf ook een beetje onderdeel van die stilte.
- Startpunt: Centrum Planken
- Eindpunt: Centrum Planken
- Afstand: 8,5 km
- Gemiddelde duur: 3,5 uur
De Drei Schwestern uitdaging
Dit is een serieuze tocht voor de ervaren wandelaar tijdens een wandelvakantie in Schaan. Je start wederom in Gaflei of Planken. De route voert over de kam van de Drei Schwestern (Drie Zusters). Je maakt gebruik van ladders en vaste staalkabels om de toppen te bereiken. Het pad volgt de grenslijn tussen Liechtenstein en Oostenrijk. De afdaling gaat via de Sarojasattel terug naar Planken.
- Startpunt: Planken (nabij de kerk)
- Eindpunt: Planken
- Afstand: 12 km
- Gemiddelde duur: 6,5 uur
Lidmaatschap en info Alpenverein Liechtenstein
Grenzen overschrijden en verbindingen leggen
De weg naar de macht: Wandelen naar Vaduz
We starten bij het gemeentehuis van Schaan. We volgen de verharde paden parallel aan de landweg, maar we duiken al snel de velden in via de Wegacker. Je wandelt tussen de wijngaarden van de Vorst door naar Vaduz. Je passeert de prachtige Red House (Rotes Haus) en klimt via de steile Schlossstiege omhoog naar Kasteel Vaduz. Na een blik op de residentie van de Prins, daal je af naar het Peter-Kaiser-Platz en loop je via de cultuurmijl terug naar Schaan.
Winnie’s mening: Het is een wandeling vol contrasten. Je begint in de nuchtere werkmentaliteit van Schaan en eindigt bij de sprookjesachtige pracht van het kasteel. Ik vind het fascinerend hoe dicht de macht hier bij het gewone volk staat. Geen hoge muren, maar een pad dat bijna door de voortuin van de Prins loopt.
- Startpunt: Gemeentehuis Schaan
- Eindpunt: Gemeentehuis Schaan
- Afstand: 10 km
- Gemiddelde duur: 3 uur
Kunstmuseum Liechtenstein in Vaduz
Kapellen en klanken: De spirituele route
Begin bij de kapel van St. Peter in Schaan, de oudste kerkplek van het land. Loop vandaar naar het noorden over de Specki-weg. Dit pad voert je langs kleine wegkapelletjes die vaak over het hoofd worden gezien. Je steekt door naar de begraafplaats – een plek van serene rust en prachtige grafkunst – en vervolgt je weg naar de Mariakapel in de wijk Dux. Eindig bij de muziek-academie van Liechtenstein, waar je met een beetje geluk de klanken van een piano door de open ramen hoort zweven.
- Startpunt: St. Peter Kapel, Schaan
- Eindpunt: Musikakademie, Schaan
- Afstand: 5,5 km
- Gemiddelde duur: 2 uur
Programma van de Musikakademie
Het geheim van de Eschnerberg
Voor de laatste route verplaatsen we ons iets naar het noorden van Schaan. We starten bij de sportvelden van Rheinwiese. De route volgt de historische hoogteweg van de Eschnerberg. Dit is archeologisch terrein; hier zijn nederzettingen gevonden uit de steentijd. Je loopt via de Lutzengütle en de Borscht, twee prehistorische locaties. Het pad is glooiend en biedt een panoramisch uitzicht op de Zwitserse bergen aan de overkant van de Rijn.
Winnie’s mening: Hier voel je de diepe wortels van deze regio. Terwijl Schaan beneden bruist van de moderniteit, herinneren deze heuvels ons eraan dat er al duizenden jaren mensen op deze plek overleven. De grond is hier zwaarder, de lucht lijkt dikker van geschiedenis. Voor mij is dit de perfecte plek om een wandelvakantie af te sluiten en na te denken over onze eigen plaats in de tijd.
- Startpunt: Rheinwiese, Schaan
- Eindpunt: Bendern (terug met bus 11 naar Schaan)
- Afstand: 11 km
- Gemiddelde duur: 4 uur
Liechtenstein Nationaal Museum
Wacht! Heeft u alle berichten over Schaan en dit land al gelezen? Bronvermelding: Gegevens over wandelroutes en culturele locaties zijn gebaseerd op lokale toeristische informatie van Schaan en persoonlijke observaties van de auteur. Afstanden en tijden zijn gemiddelden.
Wij doen onze best om deze informatie zo actueel en accuraat mogelijk te houden, maar kunnen niet garanderen dat alle details op het moment van lezen nog correct zijn. Zie ook onze disclaimer.
