Vliegtickets naar Kyrenia vormen de toegangspoort tot een wereld die in veel opzichten doet denken aan het verstilde Maassluis, maar dan overgoten met een mediterrane zon die zelfs de meest hardnekkige Hollandse melancholie wegbrandt. Als…
Wie een hotel in Kyrenia zoekt, moet begrijpen dat op dit eiland niets is wat het lijkt. De werkelijkheid is hier, zoals Hermans het zou omschrijven, een kwaadaardig misverstand waarover we slechts een dun laagje…
Een lang weekend naar Kyrenia is de perfecte manier om de schijn op te houden dat je nog steeds die avontuurlijke reiziger bent, terwijl je in werkelijkheid gewoon snakt naar een goed glas koude witte wijn en een uitzicht dat niet wordt ontsierd door een Vinex-wijk. Kyrenia, of Girne voor degenen die graag laten zien dat ze de Turkse atlas hebben bestudeerd, ligt daar aan de noordkust van Cyprus als een geduldig decorstuk. Het is een stad die doet alsof de tijd heeft stilgestaan, terwijl de projectontwikkelaars op de achtergrond zenuwachtig met hun blauwdrukken rammelen. Voor de vijftiger die zijn intellectuele bagage niet aan de gate achterlaat, biedt deze havenstad precies de juiste hoeveelheid gelaagdheid. Je wandelt er langs Venetiaanse muren, struikelt over Byzantijnse stenen en dineert in een haven die zo fotogeniek is dat het bijna beledigend wordt. Een lang weekend naar Kyrenia dwingt je om te kijken naar de overblijfselen van beschavingen die dachten dat ze het eeuwige leven hadden – een geruststellende gedachte voor iedereen die de pensioengerechtigde leeftijd ziet naderen. In dit artikel loods ik je langs de plekken die er werkelijk toe doen, voorbij de neonreclames van de casino's, naar het hart van een stad die even charmant als weerbarstig is.
Tijdens een lang weekend naar Kyrenia kun je onmogelijk om het kasteel heen, tenzij je je de hele dag in de minibar van je hotelkamer opsluit. Dit enorme fort, dat de haven bewaakt als een overbezorgde uitsmijter, is een visueel feest van architecturale schizofrenie. De Byzantijnen zijn eraan begonnen, de Lusignans hebben het uitgebreid en de Venetianen hebben er uiteindelijk een dikke laag muren tegenaan geplakt om de kanonskogels van de Ottomanen op te vangen. Het uiterlijk is robuust, grijs en een tikkeltje intimiderend.
Wat dit kasteel zo populair maakt, zijn de dikke muren waarover je kunt wandelen. Je hebt er een uitzicht over de stad dat bijna doet vergeten dat je zojuist acht euro hebt betaald voor een flesje lauw water bij de ingang. Binnen de muren vind je de kapel van Sint-Joris, een kleine Byzantijnse koepelkerk die zich moedig staande houdt tussen de massieve vestingwerken. De populariteit schuilt in de tastbare geschiedenis; je kunt de voegen aanraken en je afvragen waarom de mensheid zoveel tijd en energie steekt in het buitenhouden van andere mensen.
Persoonlijke indruk: Ik houd van dit kasteel, vooral omdat het zo eerlijk is. Het pretendeert niet gezellig te zijn. Het is er om vijanden te verpletteren. Terwijl ik op de noordelijke walmuur stond, keek ik naar de haven beneden me. Het contrast tussen die onverwoestbare stenen en de hippe zeiljachten in de haven is ronduit komisch. Het herinnert je eraan dat we allemaal passanten zijn, maar dat steen tenminste de beleefdheid heeft om te blijven liggen.
De Oude Haven van Kyrenia is de plek waar elke toerist met een beetje zelfrespect zijn eerste selfie maakt. De haven heeft de vorm van een hoefijzer en wordt omzoomd door voormalige graanpakhuizen die nu dienstdoen als restaurants en bars. Het uiterlijk is ontegenzeggelijk charmant: dobberende vissersboten, het kasteel op de achtergrond en de contouren van het Vijfvingergebergte in de verte. Het is het soort plek dat je op een puzzel van duizend stukjes vindt.
De populariteit komt voort uit de sfeer. Het is de ideale plek om te doen alsof je een zeer belangrijk boek leest terwijl je in werkelijkheid de andere toeristen observeert. De kade is autovrij, wat een zegen is voor degenen onder ons die niet graag door een ronkende scooter van de sokken worden gereden tijdens hun lang weekend naar Kyrenia. Inhoudelijk biedt de haven een mix van commercie en maritiem erfgoed; de oude kettingen aan de kade herinneren aan een tijd dat de handel hier nog echt ergens over ging.
Als je wilt weten hoe 'vrede' eruitziet nadat de geschiedenis er met een sloophamer overheen is gegaan, moet je naar Bellapais. Dit dorpje, dat tegen de hellingen van de bergen geplakt ligt, herbergt de ruïnes van een 13e-eeuwse abdij. De architectuur is Frans-gotisch op haar best: slanke bogen, verfijnde gewelven en een kruisgang waar de stilte bijna tastbaar is. Het uiterlijk van de abdij, met zijn rechtopstaande muren tegen het decor van de Middellandse Zee, is van een bijna irritante schoonheid.
Wat Bellapais populair maakt, is de combinatie van literatuur en architectuur. Lawrence Durrell schreef hier zijn beroemde boek 'Bitter Lemons of Cyprus', en de boom van de traagheid (The Tree of Idleness) schijnt er nog steeds te staan, hoewel er inmiddels drie verschillende restaurants beweren de echte eigenaar te zijn. De inhoud van de abdij is minimalistisch; de muren spreken voor zich. Het is een plek waar je even geen mening hoeft te hebben.
Persoonlijke indruk: Ik zat daar in de kruisgang en keek naar de drie overgebleven bogen die tegen de strakblauwe hemel afstaken. Het is de ultieme plek voor een beetje zelfreflectie, of om gewoon na te denken over wat je vanavond gaat eten. Het cynisme over de toeristische winkeltjes in het dorp verdwijnt zodra je de abdij binnenstapt. Het is een van de weinige plekken waar de ruïne mooier is dan het originele gebouw waarschijnlijk ooit was. Een aanrader voor iedereen die begrijpt dat verval ook een vorm van vooruitgang kan zijn.
Sint-Hilarion is het soort kasteel dat Walt Disney getekend zou hebben als hij een zware middag met te veel absint had gehad. Het ligt bovenop een rotspunt en lijkt letterlijk uit de steen te groeien. Het uiterlijk is grillig, met muren die zich over de afgrond buigen en torens die in de wolken verdwijnen. Men beweert dat dit kasteel de inspiratie was voor 'Snow White', maar dat beweren ze in Europa over ongeveer elk kasteel waar een trap in zit.
De populariteit schuilt in de fysieke uitdaging. Je moet namelijk een flink aantal treden beklimmen om de 'Koninklijke Appartementen' te bereiken. De inhoud van het kasteel is verdeeld over drie niveaus, elk met zijn eigen verdedigingswerken en woonruimtes. Het uitzicht vanaf de top is zo weids dat je bijna het gevoel krijgt dat je de wereldorde kunt herstellen, of in ieder geval kunt zien waar de dichtstbijzijnde strandtent ligt.
Persoonlijke indruk: Bereid je voor op een hartslag van honderdzestig en een knalrood hoofd. Maar als je eenmaal boven bij het 'Raam van de Koningin' staat en door die gotische boog naar de kustlijn tuurt, ben je die bijna-doodervaring op de trap meteen vergeten. Het kasteel heeft iets volstrekt onlogisch. Waarom zou je op deze plek gaan wonen? Het antwoord is natuurlijk: paranoia. En paranoia levert nu eenmaal de meest fascinerende architectuur op.
Binnen de muren van het kasteel bevindt zich een kleine, donkere kamer met daarin een van de belangrijkste maritieme vondsten ter wereld: het scheepswrak van Kyrenia. Dit houten handelsschip uit de 4e eeuw voor Christus werd in de jaren zestig voor de kust ontdekt. Het uiterlijk is... nou ja, het is een hoop oud hout. Maar inhoudelijk is het een journalistiek verslag van de handel in de oudheid.
De populariteit komt voort uit het feit dat dit schip de tijd heeft getrotseerd. Je ziet de amfora's die ooit gevuld waren met amandelen en wijn, en je kunt je de zeelieden voorstellen die waarschijnlijk dezelfde klachten hadden over het weer en de belastingen als wij nu. Het museum is klein en overzichtelijk, wat een verademing is na de overweldigende hitte buiten. Het is een must voor iedereen die een lang weekend naar Kyrenia serieus neemt.
Persoonlijke indruk: Er is iets ontroerends aan die overgebleven planken. Het schip was geladen met 400 amfora's en 29 molenstenen. Het zonk vlak voor de haven. Zo zie je maar weer: je kunt bijna op je bestemming zijn en het toch nog verpesten. Het is een bescheiden museum, maar het dwingt je tot een soort eerbied die je op de boulevard niet zult vinden. Bovendien is de airconditioning er uitstekend, wat ook een vorm van beschaving is.
Karmi, of Karaman, is een dorp dat zo perfect is gerestaureerd dat het bijna ongemakkelijk wordt. Gelegen op de hellingen boven Kyrenia, biedt het een oase van rust, witte muren en bloeiende bougainville. Het uiterlijk doet meer denken aan een luxe woonwijk in de Cotswolds dan aan een Cypriotisch dorp. Dat is niet zo vreemd, want het werd na 1974 grotendeels bewoond door Britse expats die hun behoefte aan orde en netheid hebben meegebracht.
De populariteit van Karmi zit hem in de esthetiek. Er zijn geen schreeuwerige reclameborden, geen halfafgebouwde betonkarkassen en de straatjes zijn geplaveid met een precisie waar de rest van het eiland alleen maar van kan dromen. Het is de ideale plek voor een wandeling tijdens je lang weekend naar Kyrenia, mits je ervan houdt om naar andermans perfect onderhouden tuinen te gluren. De inhoud van het dorp is rust, rust en nog eens rust.