Wandelingen in Mdina zijn, als ik eerlijk ben, een exercitie in loutering. Ik ben Winnie, vijfenvijftig jaar inmiddels en gezegend met een lichaam dat nog net niet uit elkaar valt van ellende, en ik nodig…
Een stedentrip naar Mdina is geen loutere verplaatsing in de ruimte, maar een sublieme amputatie van de moderne hectiek, een chirurgische ingreep in de tijd waarbij jij, de fijnproever van het bestaan, wordt ondergedompeld in een goudgeel bad van kalksteen en barokke weelde. Als jouw gids Ainoa – die in haar vierenveertig levensjaren meer vliegmijlen heeft verzameld dan een gemiddelde trekvogel – kan ik je verzekeren dat de 'Stille Stad' van Malta een intellectuele en visuele mokerslag is. Hier op de top van het plateau, ver weg van de vulgaire neonreclames en het plebejische gedruis van de kust, ademt elke kassei een aristocratische hoogmoed uit die je direct bij de keel grijpt. Voor de hoger opgeleide vijftigplusser is Mdina een openbaring; een labyrintische constructie waar de middeleeuwse fundamenten en de barokke opsmuk een wulpse dans uitvoeren onder een onvergetelijke mediterrane zon. Een stedentrip naar Mdina biedt je de zeldzame kans om de historiografie niet slechts uit boeken te consumeren, maar haar letterlijk te proeven in de koele schaduw van de paleismuren. Laat je meeslepen door dit stenen theater, waar de stilte regeert en de schoonheid onverbiddelijk is. Welkom in het hart van de Maltese ziel, waar wij de tijd niet doden, maar hem met alle egards eren.
De topografie van Mdina is een mathematisch gedicht in steen. Wanneer je de muren betreedt, word je geconfronteerd met bouwwerken die niet enkel functioneel zijn, maar dienen als visuele representaties van macht, geloof en overlevingsdrang. Tijdens een stedentrip naar Mdina is het onmogelijk om niet overweldigd te worden door de verticale ambitie van haar bewoners.
De St. Paul's Kathedraal is het onbetwiste architecturale zwaartepunt van de stad. Gebouwd op de plek waar volgens de overlevering de Romeinse gouverneur Publius de apostel Paulus ontving na diens schipbreuk, verrees dit barokke meesterwerk na de verwoestende aardbeving van 1693. Het ontwerp van architect Lorenzo Gafà is een triomf van proportie en decoratieve drift. Het uiterlijk wordt gekenmerkt door de twee imposante klokkentorens die als wachters over het eiland turen. De inhoudelijke rijkdom van het interieur – met zijn ingelegde marmeren grafvloeren, zilveren objecten en indrukwekkende fresco's van de Matti-broers – maakt het tot een pelgrimsoord voor kunsthistorici en estheten.
Persoonlijke indruk van Ainoa: "Elke keer als ik over de marmeren grafplaten van de kathedraal loop, voel ik een vreemde mix van huiver en bewondering. Het is een visuele cacofonie van wapenschilden en schedels, een barokke memento mori die je nergens anders zo flamboyant aantreft. Voor mij is dit de plek waar de vergankelijkheid van de mens wordt gevierd met een bijna provocerende luxe. Je moet hier niet komen voor een snel gebed, maar voor een langdurige contemplatie over hoe wij, stervelingen, proberen de eeuwigheid in steen te vatten. Het is het absolute hoogtepunt van je stedentrip naar Mdina."
De hoofdingang van de stad, de Mdina Gate of Vilhena Gate, is meer dan een doorgang; het is een overgangsritueel. Ontworpen in 1724 in de Franse barokstijl, fungeert de poort als een theatrale drempel. De uiterlijke kenmerken zijn klassiek: een triomfboog versierd met de wapenschilden van Grootmeester Manoel de Vilhena en beelden die de heiligen van de stad voorstellen. De populariteit van deze trekpleister is de laatste jaren exponentieel toegenomen door haar rol in de popcultuur, maar voor de kritische reiziger blijft het vooral een monument van defensieve esthetiek. De diepe gracht eronder, nu een serene tuin, benadrukt de onneembaarheid die Mdina eeuwenlang kenmerkte.
De inhoudelijke waarde van de poort ligt in haar symboliek: het moment dat je de brug oversteekt, laat je de eenentwintigste eeuw achter je. Je betreedt een enclave waar de auto's verbannen zijn en de voetstap weer de maatstaf van de menselijke verplaatsing is. De symmetrie van de stenen sculpturen en de tactiele kwaliteit van de kalksteen nodigen uit tot een vertraging die essentieel is om de rest van de stad te kunnen absorberen.
Mdina wordt ook wel 'Città Notabile' genoemd, de aanzienlijke stad. Dit is niet slechts een titel, maar een weerspiegeling van de bewoners: de oude Maltese adel die de opkomst van de ridders van de Orde van Malta met argusogen bekeek vanuit hun vorstelijke paleizen. Deze gebouwen zijn kluizen van genealogie en eruditie.
Dit gebouw, vaak aangeduid als de 'Norman House', is het op één na oudste gebouw in Mdina en dateert deels uit de dertiende eeuw. Het is een architecturale hybride met siculo-normandische invloeden die zeldzaam zijn in de regio. De inhoudelijke populariteit dankt het aan de laatste bewoner, kapitein Olof Gollcher, een verzamelaar wiens passie geen grenzen kende. Binnen de muren vind je een eclectische collectie van antieke meubelen, oosterse tapijten, zeldzame boeken en een unieke verzameling zilverwaren. Het uiterlijk is soberder dan de barokpaleizen, wat de historische gelaagdheid juist versterkt.
Persoonlijke indruk van Ainoa: "Ik zit graag op het dakterras van Palazzo Falson. Terwijl je daar nipt aan een espresso, kijk je neer op de daken die al zevenhonderd jaar op hun plek liggen. Het paleis is voor mij het bewijs dat ware elegantie in de details zit – in een handgeschreven manuscript of de vorm van een zilveren lepel. Het is een intiem museum; je voelt je geen bezoeker, maar een gast in het huis van een excentrieke oom. In de academische stilte van de bibliotheek begrijp je pas echt wat de waarde is van intellectueel erfgoed."
Direct bij de ingang van de stad prijkt het Vilhena-paleis, een schitterend voorbeeld van de Franse barok die onder de Orde van Malta op het eiland werd geïntroduceerd. Het paleis diende ooit als de zomerresidentie van de Grootmeester en later als ziekenhuis. De populariteit schuilt tegenwoordig in de dubbele functie: de architectuur van het binnenplein is een lust voor het oog, terwijl het interieur onderdak biedt aan het Nationaal Natuurhistorisch Museum. Hoewel de wetenschappelijke collectie uitgebreid is, is het vooral de ruimtelijke beleving van de zalen die de hoger opgeleide reiziger zal aanspreken.
Inhoudelijk vertelt het paleis het verhaal van de transformatie van Mdina onder de ridders. Waar de stad eerst een middeleeuws, bijna Arabisch karakter had, brachten de ridders de grandeur van Versailles naar deze rots. Het uiterlijk, met zijn sierlijke balustrades en gebeeldhouwde portalen, staat in schril contrast met de sobere straatjes die dieper in de stad liggen. Het is een visuele demonstratie van de verschuiving in politieke en culturele aspiraties.
Omdat Mdina op een van de hoogste punten van het eiland ligt, fungeert het als een stenen kraaiennest. De bastions boden vroeger bescherming tegen invallen, maar vandaag de dag bieden ze een esthetische ontsnapping aan de horizon. Een stedentrip naar Mdina is niet compleet zonder de blik naar buiten te richten.
Aan het einde van Villegaignon Street bereik je de bastions. Hier opent de stad zich en biedt zij een onbelemmerd panoramisch uitzicht over bijna de gehele noordelijke helft van Malta. De uiterlijke kenmerken van deze plek zijn de massieve muren van okerkleurige steen die abrupt ophouden boven een duizelingwekkende diepte. De populariteit is logisch: vanaf dit punt zie je de koepel van de Mosta Rotunda aan de horizon en de glinsterende Middellandse Zee in de verte. Inhoudelijk is dit de plek waar de geostrategische ligging van Malta in de geschiedenis van de Middellandse Zee pijnlijk duidelijk wordt.
Persoonlijke indruk van Ainoa: "Er is een zekere melancholie die me bekruipt als ik op de bastions sta bij zonsondergang. De wind draagt de geur van zout en gedroogd gras met zich mee. Je overziet het eiland en begrijpt dat Mdina altijd een veilige haven is geweest voor degenen die zich konden permitteren om hoog te wonen. Het is een visuele traktatie die je eraan herinnert hoe klein dit eiland eigenlijk is, en hoe groots haar geschiedenis. Voor mij is dit het moment waarop de stedentrip verandert van een toeristische activiteit in een existentiële ervaring."
Midden in het labyrint van smalle stegen ligt Mesquita Square, een plein dat de essentie van de 'Stille Stad' vangt. Het uiterlijk is intiem en bijna bescheiden, omringd door huizen met karakteristieke houten balkons en zware deuren. De populariteit onder de huidige generatie reizigers is deels te danken aan de filmindustrie, maar de werkelijke kracht van het plein is de sfeer van totale rust. Inhoudelijk representeert het de Arabische wortels van Mdina – de naam 'Mesquita' verwijst naar een moskee, hoewel daar geen fysiek spoor meer van is. Het is een plek waar de echo van je eigen voetstappen je enige gezelschap is.
Persoonlijke indruk van Ainoa: "Ik raad altijd aan om hier rond het middaguur neer te strijken bij een van de kleine cafeetjes aan de rand van het plein. Terwijl de rest van het eiland in beweging is, lijkt hier de tijd te stollen in de kalksteen. Je ziet de lokale bewoners af en toe een raam sluiten of een praatje maken met een buurman, en je beseft dat Mdina geen openluchtmuseum is, maar een levende gemeenschap die haar eigen regels hanteert. De rust die hier heerst is niet leeg; ze is verzadigd van een onmetelijk verleden. Het is de visuele belichaming van het woord 'sereniteit'."
Mdina is uitstekend bereikbaar met het openbaar vervoer. Diverse buslijnen (zoals de 51, 52 en 53 vanuit Valletta) stoppen bij de hoofdingang in Rabat. Sinds 2022 is het openbaar vervoer in Malta bovendien gratis voor ingezetenen en toeristen met een Tallinja Card.
Ja, gemotoriseerd verkeer is binnen de muren verboden voor niet-ingezetenen. Hierdoor heerst er een serene rust die zeldzaam is in stedelijke gebieden. Bezoekers worden ook verzocht de stilte te respecteren.
De vroege ochtend of de late namiddag zijn ideaal. Na zonsondergang wordt de stad prachtig verlicht door gaslantaarns, wat een magische sfeer creëert. De lente en herfst bieden de meest aangename temperaturen voor een wandeling.
Hoewel de stad klein is, raden we aan om minimaal 3 tot 4 uur uit te trekken. Als je ook musea en de kathedraal wilt bezoeken, is een volledige dag raadzaam.
De stad is grotendeels vlak, maar de kasseien kunnen een uitdaging vormen. Er zijn echter goede paden aangelegd en veel musea hebben liften. Houd rekening met de lichte helling bij de ingang van de stad.
Een ticket kost doorgaans rond de €10 en geeft ook toegang tot het Kathedraal Museum, dat zich op hetzelfde plein bevindt en een schat aan Dürer-gravures herbergt.
Absoluut. Kinderen vinden het kasteelachtige uiterlijk vaak fascinerend. Het is bovendien een veilige omgeving omdat er vrijwel geen auto's rijden.
Er is een ruime parkeerplaats direct buiten de stadsmuren in Rabat. Wees in het hoogseizoen voorbereid op drukte; parkeren op Malta vereist soms wat geduld.
Ja, Mdina herbergt enkele van de beste gastronomische locaties van het eiland, variërend van de beroemde taarten van Fontanella Tea Garden tot fine dining bij de de Mondion (Michelin-ster).
Ja, maar de opties zijn zeer exclusief. Het Xara Palace is het enige hotel binnen de stadsmuren en biedt een ongeëvenaarde luxe ervaring in een historisch paleis.
De officiële talen zijn Maltees en Engels. Je zult merken dat vrijwel iedereen in de toeristische sector en daarbuiten uitstekend Engels spreekt.
Ja, zoals in heel Malta dienen schouders en knieën bedekt te zijn bij het betreden van religieuze gebouwen. In veel kerken zijn sjaals beschikbaar voor bezoekers die hier niet op voorbereid zijn.
Ja, in musea en restaurants wordt pin geaccepteerd. Het is echter altijd handig om wat contant geld bij je te hebben voor kleine aankopen of fooien.
Ja, nabij de hoofdingang en bij de bastions bevinden zich goed onderhouden openbare toiletten.
Hoewel het glas in de buurt van Mdina (Ta' Qali) wordt geproduceerd, vind je in de stad diverse winkels die dit kleurrijke, handgeblazen glaswerk verkopen. Het is een prachtig en authentiek souvenir.
Malta is een van de veiligste landen in Europa en Mdina is daarop geen uitzondering. De sociale controle is hoog en criminaliteit is zeer zeldzaam.
Ja, er zijn tal van erkende gidsen die historische wandelingen aanbieden. Dit wordt sterk aanbevolen om de complexe geschiedenis van Mdina volledig te begrijpen.
Rabat is de aangrenzende stad die buiten de muren van Mdina is gegroeid. Hier vind je andere belangrijke bezienswaardigheden zoals de catacomben van St. Paul.
Ja, het Mdina Medieval Festival in april is een spectaculaire ervaring waarbij de hele stad terugkeert naar de middeleeuwen met re-enactments en optredens.
Zeker, diverse locaties in Mdina (waaronder de stadspoort en Mesquita Square) werden gebruikt als decor voor King's Landing in het eerste seizoen van de serie.
Bronnen: Malta Tourism Authority, Heritage Malta, UNESCO World Heritage Centre.
Wij doen onze best om deze informatie zo actueel en accuraat mogelijk te houden, maar kunnen niet garanderen dat alle details op het moment van lezen nog correct zijn. Zie ook onze disclaimer.