Wandelingen in Mdina zijn, als ik eerlijk ben, een exercitie in loutering. Ik ben Winnie, vijfenvijftig jaar inmiddels en gezegend met een lichaam dat nog net niet uit elkaar valt van ellende, en ik nodig je uit om met mij de drempel over te stappen naar een wereld die de tijd heeft overwonnen. Mdina, de ‘Stille Stad’, ligt daar op haar plateau als een versteend gebed, omringd door muren die meer geheimen bewaren dan een gemiddeld biechthokje. Voor de wandelaar die de vijftig is gepasseerd en inziet dat het leven vooral bestaat uit het wachten op een fatsoenlijk glas wijn na een dag van noeste arbeid, is deze stad een balsem voor de ziel.
Hier is geen ruimte voor de vulgariteit van het moderne toerisme; hier spreekt de kalksteen de taal van de eeuwigheid. In deze gids heb ik zes routes voor je uitgezet, variërend van een meditatieve tocht binnen de stadspoorten tot een bijna meedogenloze mars door de omliggende valleien. We wandelen langs barokke overdaad en middeleeuwse soberheid, terwijl de zon genadeloos neerbrandt op onze sterfelijkheid. Of je nu op zoek bent naar architectonische perfectie of naar de stilte van een verlaten landweggetje, een wandeling in Mdina biedt je de kans om even te ontsnappen aan de tucht van de klok. Laten we gaan, want de avond valt sneller dan we hopen en de dood is altijd onderweg.
Inhoudsopgave wandelingen in Mdina
De mystiek van de binnenstad
De aristocratische route: Paleizen en schaduw
Je start deze wandeling in Mdina bij de hoofdingang, de Mdina Gate. Vergeet de drommen mensen die selfies maken bij de brug; wij zoeken de waarheid in de stenen. Loop rechtdoor over de Villegaignon Street, de ruggengraat van de stad. Sla direct linksaf de smalle Mesquita Street in. Hier zie je hoe de adel zich verschanste in hun Palazzo’s. Je loopt via de Saint Paul’s Street naar de Bastion Square, waar het uitzicht over Malta je eraan herinnert dat de rest van het eiland slechts een voetnoot is bij deze stad.
“De huizen stonden daar, onbeweeglijk en trots, alsof ze wachtten op een eigenaar die al eeuwen dood was,” dacht ik terwijl ik langs Palazzo Falson liep. “De ramen keken als blinde ogen naar de voorbijgangers, en ik voelde mij een indringer in een droom die niet voor mij bedoeld was.”
- Startpunt: Mdina Main Gate
- Eindpunt: Bastion Square
- Route: Villegaignon Street -> Mesquita Street -> St. Roque Street -> St. Paul’s Street -> Bastion Square.
- Hoogtepunten: Palazzo Falson, de smalle ‘Game of Thrones’ steegjes, uitzicht vanaf de bastions.
- Afstand: 2,5 km
- Gemiddelde duur: 2 uur
Bezoek het museum van Palazzo Falson 
Het pad van de geestelijkheid: Kathedralen en kelders
We beginnen bij de Saint Paul’s Cathedral, een barok monster van vroomheid en macht. Volg de Triq San Pawl richting het zuiden en buig af naar het Kathedraal Museum. Vervolg je weg via de achterliggende pleintjes, de Pjazza San Publiju, en zoek de weg naar de Benedictijner Nonnenklooster. De route eindigt bij de Greek’s Gate, de achteringang van de stad waar de handelaren en de minder bedeelden vroeger naar binnen slopen.
Winnie’s mening: Ik moet altijd een beetje lachen om de pracht en praal van de kathedraal. Het is alsof de geestelijken dachten dat ze God konden omkopen met bladgoud en marmeren vloeren. Maar toch, als je daar binnenstaat en de kou van de stenen voelt, is er een soort vrede die je nergens anders vindt. Het is de vrede van het onvermijdelijke.
- Startpunt: Pjazza San Pawl
- Eindpunt: Greek’s Gate
- Route: St. Paul’s Square -> Archbishop Street -> St. Peter Street -> Greek’s Gate.
- Hoogtepunten: St. Paul’s Cathedral, Kathedraal Museum, het interieur van de kerken.
- Afstand: 3 km
- Gemiddelde duur: 2,5 uur
Officiële site van de Mdina Kathedraal
De roep van het landschap en de horizon
De vallei van Chadwick Lakes: Water en weemoed
Verlaat Mdina via de hoofdingang en loop naar beneden richting Rabat. Volg de borden naar de Mtarfa-heuvel en daal af naar Wied il-Qlejgħa, beter bekend als Chadwick Lakes. Dit pad voert je langs de enige plek op het eiland waar je soms nog het geluid van stromend water kunt horen, een zeldzaamheid in dit droge oord. Je volgt de bedding van de vallei over onverharde paden die in de winter en het voorjaar bezaaid zijn met wilde bloemen.
- Startpunt: Howard Gardens, Rabat (vlakbij Mdina Gate)
- Eindpunt: Mtarfa
- Route: Triq Għajn Qajjet -> Wied il-Qlejgħa pad -> Mtarfa Hill.
- Hoogtepunten: De kunstmatige meren, zeldzame flora, de rust van de vallei.
- Afstand: 7,5 km
- Gemiddelde duur: 3 uur
Natuurinformatie Chadwick Lakes
De Victoria Lines: De muur van de overwinning
Dit is een tocht voor de serieuze wandelaar. We verlaten Mdina en lopen richting het noorden via de buitenwijken van Rabat naar de Victoria Lines, ook wel de ‘Grote Muur van Malta’ genoemd. Je volgt de verdedigingslinie die de Britten in de 19e eeuw bouwden. Het pad loopt langs de rand van de kliffen en biedt een wijds uitzicht over de noordelijke vlaktes van Malta. Het is een wandeling vol symboliek: een muur die nooit echt een oorlog heeft gezien, maar er nog steeds staat als een herinnering aan menselijke angst.
“De stenen van de muur waren warm door de zon, en ik vroeg mij af hoeveel mannen hier hadden gestaan, turend naar een vijand die nooit kwam,” schreef ik in mijn dagboek. “Het is de tragiek van de geschiedenis: we bouwen forten voor gevaren die alleen in ons hoofd bestaan.”
- Startpunt: Mdina Gate
- Eindpunt: Bingemma Gap
- Route: Triq l-Infetti -> Triq San Martin -> Victoria Lines trail.
- Hoogtepunten: De Britse fortificaties, panoramisch uitzicht, de kapel van Bingemma.
- Afstand: 12 km
- Gemiddelde duur: 5 uur
Meer over de geschiedenis van de Victoria Lines
Het pad naar Dingli Cliffs: De rand van het bestaan
Vanaf Mdina lopen we door het centrum van Rabat, langs de catacomben van St. Paul (een bezoek waard als je van de geur van vochtige dood houdt). We vervolgen de weg over de Triq San Duminku richting de open velden van Dingli. De weg is geasfalteerd maar rustig. Eenmaal bij de kliffen aangekomen, sta je op het hoogste punt van Malta. Het pad langs de afgrond voert je naar de kleine kapel van St. Mary Magdalene.
Winnie’s mening: Bij Dingli Cliffs voel je je heel klein. De zee beneden slaat onvermoeibaar tegen de rotsen, en je beseft dat wij slechts stofjes zijn in de wind. Het is de perfecte plek om na te denken over je eigen tekortkomingen, of om gewoon te genieten van het feit dat je niet naar beneden bent gevallen.
- Startpunt: Mdina Bus Terminus
- Eindpunt: Dingli Cliffs (kapel)
- Route: Triq San Pawl (Rabat) -> Triq Had-Dingli -> Panoramaweg Dingli.
- Hoogtepunten: St. Paul’s Catacomben, uitzicht op het eiland Filfla, zonsondergang.
- Afstand: 6 km
- Gemiddelde duur: 2,5 uur
Tickets voor de catacomben in Rabat
De tuinen van Buskett: Een oase van schijnbaar groen
Deze route voert je van Mdina naar het enige echte ‘bos’ van Malta: Buskett Gardens. Je wandelt door de landbouwgebieden van Rabat waar de boeren nog steeds vechten tegen de rotsachtige grond. Via kronkelende weggetjes kom je aan bij de tuinen, ooit het jachtgebied van de Ridders van de Orde van Malta. Het pad slingert onder de schaduw van citrus- en olijfbomen door. Boven de tuinen torent het Verdala Palace uit, de zomerresidentie van de president.
- Startpunt: Mdina
- Eindpunt: Buskett Gardens
- Route: Triq it-Tiġrija -> Triq il-Buskett -> Bospaden van Buskett.
- Hoogtepunten: Verdala Palace, zeldzame bomen, de koelte van de schaduw.
- Afstand: 8 km
- Gemiddelde duur: 3,5 uur
Informatie over Buskett Gardens
De weg van de druif: Verfrissing na de loutering
Laten we wel wezen: een mens wandelt niet alleen voor de morele verheffing of het uitzicht op een stapel oude stenen. Men wandelt ook, en misschien wel vooral, om met een schoon geweten de lippen te kunnen zetten aan een glas dat de zonkracht van Malta in zich draagt. In de schaduw van de muren van Mdina en in het omliggende vruchtbare land van Rabat, liggen wijnhuizen die de kunst van het overleven in vloeibare vorm hebben gegoten. Hieronder vind je drie plekken waar je de stof van de weg van je tong kunt spoelen.
De wijnhuizen van de ridders en boeren
1. Meridiana Wine Estate
Gelegen op een voormalig militair vliegveld onderaan de heuvel van Mdina. Hier groeien de druiven op een bodem die ooit het geweld van oorlogsvliegtuigen kende, maar nu slechts de rust van de rijping nastreeft. Hun ‘Isis’ (Chardonnay) is een balsem voor de droge keel. Het landhuis is gebouwd in de traditionele kalksteenstijl en biedt een terras dat uitkijkt over de wijngaarden met de skyline van Mdina op de achtergrond.
“Ik zat daar, het glas in de hand, en keek naar de stad op de berg,” schreef ik in mijn aantekeningen. “De wijn was koel en eerlijk, in tegenstelling tot de meeste mensen die ik ken. Het was een moment waarop de wereld even ophield met draaien en de enige waarheid de kleur van de Chardonnay was.”
2. Marsovin Cellars (Rabat & Marsa)
Hoewel de grote kelders in Marsa liggen, zijn veel van hun meest prestigieuze druiven afkomstig van de wijngaarden rondom Mdina. In de buurt van Rabat kun je vaak proeverijen regelen die de nadruk leggen op de ‘Marnisi’ – een blend die zo robuust is dat je er bijna een muur mee zou kunnen metselen. Het is wijn voor mensen die niet bang zijn voor een beetje karakter en een lange afdronk.
3. Ta’ Betta Wine Estates
Dit is voor de wandelaar die ook van een beetje exclusiviteit houdt. Ta’ Betta ligt verscholen in de glooiende heuvels bij Girgenti, vlakbij de tuinen van Buskett. Het is een boetiek-wijnhuis waar de passie bijna tastbaar is. Het uitzicht op Mdina vanaf hun terras is zo mooi dat het bijna pijn doet aan de ogen.
Winnie’s mening: Ta’ Betta is een plek voor fijnproevers die begrijpen dat kwaliteit tijd kost. De eigenaren spreken over hun wijnen alsof het hun eigen kinderen zijn – soms koppig, vaak verrassend, maar altijd met liefde grootgebracht. Het is de perfecte plek om de dag af te sluiten terwijl de zon langzaam achter de kliffen van Dingli wegzakt.
Ontdek de wijnen van Ta’ Betta
Wacht! Heeft u alle berichten over Mdina en dit land al gelezen?
Bronvermelding: Gegevens over de wandelpaden en historische feiten zijn gebaseerd op lokale archieven van de Mdina Local Council en persoonlijke veldaantekeningen van de auteur Winnie. Afstanden zijn benaderingen op basis van GPS-metingen uit 2025.
Wij doen onze best om deze informatie zo actueel en accuraat mogelijk te houden, maar kunnen niet garanderen dat alle details op het moment van lezen nog correct zijn. Zie ook onze disclaimer.
