Stadswandeling in Pécs. Wie de woorden langzaam uitspreekt, voelt de zonovergoten kalksteen van het Mecsek-gebergte al onder de voetzolen. Ik zit hier op een verweerd houten bankje op het Széchenyi-plein, mijn notitieboek op schoot, terwijl…
Een citytrip naar Pécs is als het openslaan van een oud, lederen boek waarvan de bladzijden geuren naar wierook, droge aarde en de scherpe inkt van moderne kunstenaars. Jij, die de vijftig bent gepasseerd en begrijpt dat de geschiedenis geen rechte lijn is maar een cirkel, zult in deze stad in Zuid-Hongarije een spiegel vinden voor je eigen gelaagde bestaan. Als reisagente heb ik vele kusten bezocht, maar Pécs dwingt je tot een ander soort kijken; het is een plek waar de tijd niet vloeit, maar stolt in marmer en keramiek. Tijdens een citytrip naar Pécs word je geconfronteerd met een architectuur van overleven: Romeinse graven diep onder de grond en minaretten die naar de hemel wijzen als de vingers van een verloren profeet. Het is een stad die niet schreeuwt om aandacht, maar wacht tot jij haar opmerkt, verborgen in de schaduw van het Mecsekgebergte. Voor de hoger opgeleide reiziger die zoekt naar inhoud boven vorm, biedt Pécs een argument voor de schoonheid van versmelting. Hier, waar de zon vaker schijnt dan in de rest van het land, ontdek je dat moderniteit en traditie geen vijanden zijn, maar geliefden die elkaars taal hebben geleerd. Laat je meevoeren door dit tableau van licht en schaduw, waar elke straatsteen een vers is in een groots Europees gedicht.
Wanneer je over het centrale plein loopt, stuit je op een gebouw dat de logica tart. De Moskee van Pasha Qasim is een stenen getuigenis van de grilligheid van het lot. Uiterlijk herken je de oosterse koepel en de hoefijzervormige ramen van de Ottomaanse overheersing, maar binnenin hangt een kruisbeeld. Het is een moskee die een kerk werd, of een kerk die de huid van een moskee draagt. Dit is het argument van Pécs: dat we over de grenzen van religies heen kunnen wonen in hetzelfde huis. De populariteit schuilt in deze visuele paradox; het herinnert de bezoeker eraan dat geen enkele macht voor eeuwig is, maar dat schoonheid altijd een weg vindt.
Mijn persoonlijke indruk van dit bouwwerk is er een van diepe ontroering. Terwijl ik daar onder de koepel stond, zag ik hoe het licht door de smalle openingen viel en zowel de Arabische inscripties als de christelijke fresco's kuste. Ik voelde dat dit de essentie is van een citytrip naar Pécs: het besef dat we allemaal passanten zijn in de tijd. Het is visueel een meesterwerk van adaptatie. Ik raad je aan om hier in de namiddag te gaan zitten, wanneer de toeristenstroom luwt en de stilte spreekt over de eeuwen heen. Het is een plek die je dwingt tot nederigheid, weg van de jachtige moderniteit van Boedapest.
De kathedraal van Pécs, met haar vier hoektorens, waakt over de stad als een stenen wachter. Haar uiterlijk is een mengeling van neoromaanse strengheid en bisschoppelijke pracht. De vier torens zijn uniek in Hongarije en geven het gebouw een bijna kasteelachtig aanzien. Inhoudelijk is de kathedraal een schatkamer van fresco's en goud, maar het is vooral de crypte die de aandacht trekt. De populariteit komt voort uit de monumentale schaal die contrasteert met de intieme sfeer van de omliggende wijken. Het is een plek waar de aarde en de hemel elkaar lijken te raken in het zandsteen.
Als Pécs een ziel heeft, dan is die gemaakt van eosinglasuur. Het Zsolnay Cultureel Kwartier is geen gewoon museumterrein; het is een dorp binnen de stad, een artistiek ecosysteem op het terrein van de oude porseleinfabriek. De uiterlijke kenmerken zijn spectaculair: daken bedekt met felgekleurde keramieken tegels die glinsteren als de schubben van een fabeldier. Inhoudelijk biedt het kwartier een reis door de industriële revolutie van Hongarije, verbonden met de verfijnde esthetiek van de art nouveau. De populariteit schuilt in de tastbaarheid van creativiteit; hier zie je hoe modder wordt getransformeerd tot goud.
Ik vind het Zsolnay-kwartier persoonlijk de meest vitale plek van de stad. Er hangt een sfeer van constante vernieuwing. Terwijl je daar tussen de gerestaureerde fabrieksgebouwen loopt, voel je de trots van de makers. Voor mij is dit de plek waar de moderne kunst van Pécs wortelt in ambacht. Het is visueel een overweldiging; de diepe groentinten en metaalachtige glans van de keramiek zijn nergens anders ter wereld zo intens. Het is een plek die je uitnodigt om je eigen zintuigen te scherpen. Tijdens mijn laatste bezoek zat ik op een bankje bij het mausoleum en begreep ik: een citytrip naar Pécs is niet compleet zonder de aanraking van deze gebakken aarde.
Tivadar Csontváry Kosztka was een apotheker die op een dag een stem hoorde die zei dat hij de grootste schilder van de wereld moest worden. Zijn museum in Pécs herbergt werken die de rede tarten. De schilderijen zijn gigantisch, gevuld met surrealistische kleuren en een bijna profetische intensiteit. Uiterlijk oogt het museum bescheiden, maar de inhoud is explosief. De populariteit komt voort uit de tragiek en de genialiteit van de kunstenaar, die tijdens zijn leven werd miskend maar nu wordt gezien als de Hongaarse Van Gogh. Het is een plek voor de reiziger die durft te kijken naar de waanzin van de schoonheid.
Mijn persoonlijke mening is dat Csontváry de schilder is van de eenzaamheid van de Kaukasus en de hitte van het Midden-Oosten, gevangen in Hongaarse verf. Wanneer je voor zijn "Eenzame Ceder" staat, voel je de wind van de eeuwigheid waaien. Het is moderne kunst avant la lettre. Ik raad je aan om de tijd te nemen voor elk doek; de details zijn als kleine verhalen binnen een groots epos. In dit museum wordt de citytrip naar Pécs een intellectuele uitdaging. Je verlaat de zalen niet als dezelfde persoon die er binnenkwam; de kleuren blijven achter je ogen branden als een nabeeld van de zon.
Onder de stenen van de bovenstad ligt een wereld van schaduwen. De paleochristelijke begraafplaats van Sopianae (de Romeinse naam voor Pécs) staat op de UNESCO-werelderfgoedlijst. Uiterlijk zie je moderne glazen paviljoens die toegang bieden tot de diepte, maar beneden tref je grafkamers aan uit de 4e eeuw, versierd met fresco's van bijbelse taferelen. Inhoudelijk is dit het fundament van het christelijke Europa in deze regio. De populariteit schuilt in de mystiek van de ondergrond; het is een plek waar je de adem van het vroege geloof nog kunt voelen in de koelte van de kelderwanden.
Het Széchenyi-plein is de huiskamer van Pécs, waar de moderniteit en de historie elkaar elke dag begroeten. Het is een hellend plein, omringd door barokke paleizen en moderne terrassen. Uiterlijk is het een visuele symfonie van okergeel, wit en het groen van de bomen. Inhoudelijk is het plein het politieke en sociale hart van de stad. De populariteit komt voort uit de levendigheid; hier zie je de studenten van de eeuwenoude universiteit mengen met de oudere generatie. Het is de plek waar je de polsslag van Pécs voelt terwijl je geniet van een glas lokale Villány-wijn.
Persoonlijk beschouw ik dit plein als het mooiste theater van de stad, maar dan zonder acteurs. De manier waarop de gebouwen naar elkaar kijken, de standbeelden die verhalen vertellen over de strijd tegen de Turken — het is een visueel feestje. Ik zit hier graag bij zonsondergang op een van de bankjes. De stenen stralen dan de warmte van de dag nog uit. Voor de hoger opgeleide reiziger is dit plein een les in stadsplanning en harmonie. Het is het bewijs dat een stad kan groeien zonder haar wortels te verliezen. Een citytrip naar Pécs begint en eindigt hier, op dit hellende vlak van menselijke ontmoeting.
Bronvermelding: Gegevens gebaseerd op lokale expertise van Ainoa, toeristische gidsen van de stad Pécs en de UNESCO-werelderfgoedregistraties van Sopianae.
Wij doen onze best om deze informatie zo actueel en accuraat mogelijk te houden, maar kunnen niet garanderen dat alle details op het moment van lezen nog correct zijn. Zie ook onze disclaimer.