Musea in Stuttgart zijn als een goed glas Trollinger: soms een beetje wrang, vaak verrassend diep, maar altijd noodzakelijk om de dag door te komen. Als kunsthistorica heb ik heel wat stoffige zalen gezien, maar deze stad aan de Neckar heeft een collectie die zelfs de meest verstokte zwartkijker uit zijn fauteuil krijgt. Het is hier een wonderlijke mengelmoes van modernistische betonblokken en klassieke tempels waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan, precies zoals we dat graag zien. Terwijl de rest van de wereld zich druk maakt om futiliteiten, dwalen wij langs doeken die schreeuwen om aandacht. Pak je koffer, laat de moed niet zakken en bereid je voor op een ontdekkingsreis door het culturele hart van Baden-Württemberg. In deze gids neem ik je mee langs negen plekken die je blik op de werkelijkheid hopelijk onherstelbaar zullen veranderen.
Inhoudsopgave
- Klassieke meesters en traditie
- Modernisme en de architectuur van de geest
- Hedendaagse blikken en eigenzinnige nissen
Klassieke meesters en traditie
Staatsgalerie Stuttgart
Dit is de plek waar het verleden en het heden elkaar ongemakkelijk de hand schudden. De musea in Stuttgart zouden nergens zijn zonder deze gigant. Het gebouw van James Stirling is een postmoderne kleurexplosie waar ik persoonlijk altijd een beetje rebels van word. Binnen vind je werken van Rembrandt tot Picasso. Het is een genadeloze confrontatie met menselijke genialiteit die je eraan herinnert dat we zelf ook maar voorbijgangers zijn in dit tranendal.
“Kunst is niet wat de kunstenaar ziet, maar wat hij anderen laat zien. In de zalen van de Staatsgalerie wordt de kijker gedwongen om door de ogen van de eeuwigheid te turen, of hij nu wil of niet.”
Landesmuseum Württemberg
Gevestigd in het Altes Schloss, ademt dit museum de sfeer van oude macht en vergane glorie. De kroonjuwelen liggen erbij alsof de hertogen elk moment kunnen terugkeren van een jachtpartij. Ik vind het heerlijk om hier door de gewelven te dwalen; het herinnert me eraan dat zelfs de grootste rijkdom uiteindelijk eindigt in een vitrinekast voor toeristen. Een gezonde dosis relativering voor de vijftigplusser die alles al heeft.
Kunstmuseum Stuttgart
Deze glazen kubus aan de Schlossplatz is een baken van licht in de avondschemering. Het is de ultieme plek voor liefhebbers van Otto Dix. Zijn werk is zo heerlijk cynisch en rauw dat het bijna troostrijk werkt. Mijn mening? Als je de collectie van Dix hebt gezien, begrijp je de mensheid een stuk beter, ook al word je er niet direct vrolijker van. De contrasten tussen de strakke architectuur en de expressieve kunst binnenin zijn simpelweg fenomenaal.
Modernisme en de architectuur van de geest
Weissenhofmuseum im Haus Le Corbusier
Voor wie houdt van strakke lijnen en het wegvagen van alle overbodige opsmuk, is dit een bedevaartsoord. In 1927 dachten ze hier de wereld te verbeteren met beton en glas. Ik loop hier vaak met een mengeling van bewondering en medelijden; de utopie van toen is het museum van nu. Toch blijft de radicaliteit van Le Corbusier bewonderenswaardig. Het is een van die
musea in Stuttgart
die je dwingt na te denken over hoe we wonen en waarom we dat eigenlijk zo onhandig doen.
“Een huis is een machine om in te wonen. Maar in de Weissenhofsiedlung voelt die machine soms als een gedicht van staal en licht, een poging om de chaos van het bestaan te ordenen.”
Lees meer over de Weissenhofsiedlung 
Akademie Schloss Solitude
Iets buiten de stad, maar de klim meer dan waard. Dit barokke jachtslot herbergt nu een academie voor jonge kunstenaars. Het contrast tussen de pruikentijd en de avant-garde van nu is bijna komisch. Ik kom hier graag om te ontsnappen aan de drukte. De stilte is hier bijna tastbaar, een zeldzaam goed in deze luidruchtige wereld. Een plek voor contemplatie, weg van de commercie.
Mercedes-Benz Museum
Men vraagt zich af: is een automuseum kunst? In Stuttgart is het antwoord een volmondig ja. De architectuur van UNStudio is een dubbele helix die je naar beneden voert langs de geschiedenis van de mobiliteit. Het is een technisch hoogstandje dat esthetisch zo bevredigend is dat zelfs de meest verstokte fietser er stil van wordt. Voor mij is het een symbool van de Duitse Gründlichkeit die grenst aan het absurde.
Bezoek het Mercedes-Benz Museum
Hedendaagse blikken en eigenzinnige nissen
Württembergischer Kunstverein
Dit is de plek voor wie niet bang is voor een beetje experiment. De exposities hier zijn vaak politiek geladen en maatschappijkritisch. Ik heb hier installaties gezien die me dagenlang uit mijn slaap hielden. Het is rauw, ongepolijst en noodzakelijk. Mijn advies: neem een open geest mee en laat je vooroordelen bij de garderobe achter. Het is een van de meest levendige musea in Stuttgart voor de durfal.
Linden-Museum
Een etnologisch museum dat de wereld naar Stuttgart haalt. In een tijd waarin we voortdurend praten over identiteit, is dit een essentiële stop. De maskers en objecten uit verre culturen kijken je aan met een wijsheid die we in het westen allang verloren zijn. Ik voel me hier altijd een kleine, onwetende toerist, wat een verfrissende ervaring is voor een kunsthistorica die denkt alles te weten.
“De ander ontmoeten in een museum is als kijken in een spiegel die je nog nooit hebt gezien. Het Linden-Museum biedt die reflectie, soms pijnlijk, altijd verhelderend.”
Museum Hegel-Haus
Geen kunstmuseum in de traditionele zin, maar wel de plek waar de geest van een van de grootste denkers rondwaart. Het geboortehuis van Hegel is klein en bescheiden. Hier dwalen door de kamers waar de dialectiek werd geboren, geeft me altijd een vreemd soort voldoening. Het is een eerbetoon aan het denken zelf. Mijn persoonlijke mening? Iedereen zou hier een kwartier in stilte moeten zitten om na te denken over de onvermijdelijke voortgang van de geschiedenis.
