Musea in Uppsala zijn geen statische bewaarplaatsen van stof en stilte, maar pulserende knooppunten waar de tijd zich in onverwachte bochten wringt, precies zoals in een roman van Saskia De Coster. Als kunsthistorica met een lichte obsessie voor de gelaagdheid van de werkelijkheid, zie ik Uppsala als een stad waar de schaduwen van de Vikingen nog over de strakke muren van moderne laboratoria dansen.
Het is een surrealistisch schouwspel; jij loopt over kasseien die vloeibaar lijken te worden onder de druk van eeuwenoude verhalen, terwijl de noordelijke lucht een blauw bereikt dat bijna pijn doet aan de ogen. Voor de reiziger die de vijftig gepasseerd is en begrijpt dat kennis een vorm van verleiding is, biedt deze stad een palet dat zowel de ratio als de droom voedt. We zoeken naar de barst in de spiegel, de plek waar het verleden het heden kust zonder toestemming te vragen.
Of je nu verdwaalt in de anatomische theaters van weleer of je laat overweldigen door de abstracte brutaliteit van de hedendaagse kunst, elke stap in deze stad is een scène uit een film die nog geregisseerd moet worden. In deze gids neem ik je mee langs de meest intrigerende musea in Uppsala, waar de geschiedenis niet wordt bewaard, maar wordt beleefd als een koortsdroom van schoonheid en intellect.
Inhoudsopgave
- De tijdloze oudheid
- Gustavianum
- Gamla Uppsala Museum
- Evolutiemuseum
- De verstilde middeleeuwen
- Uppsala Domkyrka Schatkamer
- Uppsala Slott en Vasaborgen
- De wetenschappelijke moderniteit
- Linné Museum
- Bror Hjorths Hus
- De grenzeloze hedendaagse tijd
- Uppsala Konstmuseum
- Museum of Medical History
- De botanische dwaaltocht en verborgen cafés
De tijdloze oudheid: Waar de wortels van Uppsala in de hemel groeien
In de oudheid was Uppsala het spirituele centrum van het Noorden. Hier, waar de grens tussen goden en mensen dunner was dan vloeipapier, liggen musea die de vroege menselijke drang naar orde in de chaos vangen. Een bezoek aan deze musea in Uppsala is als het betreden van een spiegelpaleis waarin je eigen reflectie plotseling een helm draagt.
Gustavianum
Dit is de academische baarmoeder van de stad. Het Gustavianum herbergt een collectie die varieert van Egyptische mummies tot Vikingzwaarden. Maar het pièce de résistance is het Anatomisch Theater, een houten koepel waar men ooit in lagen boven elkaar naar het opensnijden van de werkelijkheid keek.
“In het Anatomisch Theater hangt de geur van nieuwsgierigheid nog in de houten banken. Het is een plek waar de dood werd uitgenodigd om de levenden de les te lezen, een surrealistisch amfiteater van het vlees.”
Persoonlijke indruk van Grea: Telkens als ik onder die houten koepel sta, voel ik de koude tocht van de rede. Het is absurd en prachtig tegelijk; de wetenschap die hier als een heilige mis werd opgevoerd. Voor mij is dit het hart van Uppsala.
Verken de diepten van het Gustavianum 
Gamla Uppsala Museum
Hier rusten de koningen onder hun grasgroene heuvels. Het museum vertelt het verhaal van de offers, de mythologie en de transformatie van een heidens centrum naar een christelijk bolwerk.
Kostenindicatie: Ongeveer €10 – €12.
Evolutiemuseum
Het Evolutiemuseum herbergt een surrealistische verzameling dinosauriërs en fossielen. Het dwingt je om na te denken over de tijd vóór onze kasseien werden gelegd.
Kostenindicatie: Ongeveer €6 – €8.
De verstilde middeleeuwen: Goud en gruwel onder de spitsen
De middeleeuwen in Uppsala worden gedomineerd door de schaduw van de kathedraal. Het is een tijdperk van devotie en macht.
Uppsala Domkyrka Schatkamer
In de noordelijke toren bevindt zich een schatkamer die glinstert van melancholie. Hier vind je de gouden jurk van koningin Margareta en de bebloede kleding van de familie Sture.
“De zijde in de schatkamer is zo fijn dat je zou zweren dat ze nog ademt. Het is een museum waar de grens tussen de pracht van het hof en de rauwheid van het graf vervaagt.”
Kostenindicatie: Ongeveer €5 – €7.
Uppsala Slott en Vasaborgen
In de fundamenten van het roze kasteel dwalen de geesten van de Reformatie door de ruïnes van Vasaborgen.
Persoonlijke indruk van Grea: Wandelen door de Vasaborgen voelt als wandelen door het onderbewustzijn van Zweden. Het contrast tussen het keurige kasteel boven en de barsten hierbeneden is pure De Coster-magie.
De wetenschappelijke moderniteit: Orde in de wilde tuin
Uppsala is de stad van Carl Linné. Hier zien we de geboorte van de moderne systematiek.
Linné Museum
In het voormalige woonhuis van Linné lijkt de tijd stopgezet in de achttiende eeuw. Zijn bureau staat klaar voor de volgende ontdekking.
“Linné probeerde de natuur te vangen in een alfabet van bloembladen. Zijn huis is een surrealistische capsule van de rede.”
Kostenindicatie: Ongeveer €8 – €10.
Bror Hjorths Hus
Dit atelier-museum is een explosie van kleur en primitieve vormen. Het is moderniteit met een hartstochtelijke eerlijkheid.
Kostenindicatie: Vaak gratis toegang.
Bekijk de wereld van Bror Hjorth
De grenzeloze hedendaagse tijd: De barst in het nu
Hedendaagse kunst in Uppsala daagt je uit om weg te kijken en dan weer terug.
Uppsala Konstmuseum
In het kasteel vind je kunst die schuurt. Het dwingt je om je eigen plek in de geschiedenis te heroverwegen.
“Hedendaagse kunst in een zestiende-eeuws kasteel is als een neonlamp in een grot; het accentueert de duisternis op een opwindende manier.”
Persoonlijke indruk van Grea: Ik hou van de spanning hier. Je kijkt naar een abstracte installatie terwijl je weet dat koningen hier ooit beslisten over oorlog. Dat is de hoogste vorm van luxe.
Museum of Medical History
Dit museum biedt een confronterend overzicht van de grens tussen waanzin en wetenschap in een voormalig psychiatrisch ziekenhuis.
Kostenindicatie: Gratis toegang op geselecteerde dagen.
Ontdek de medische geschiedenis
De botanische dwaaltocht: Tussen bloem en steen
Na het dwalen door de gewelven van de musea in Uppsala, is er geen betere plek om de indrukken te laten bezinken dan in de Botaniska Trädgården (Botanische Tuin). Als je de poorten doorstapt, lijkt de stad plotseling op te lossen in een groen labyrint. Het is een surrealistische overgang: de stenen hoofden van standbeelden staren je aan vanuit varens, terwijl de strakke barokke paden je dwingen tot een tempo dat de moderne tijd tart.
De wandeling voert je langs de Oranjerie van Linneanum. Hier begrijp je pas echt de ziel van de stad: een plek die probeert de wereld in hokjes te verdelen, terwijl wortels de muren langzaam uit elkaar duwen. Maar na deze groene stilte roept de kathedraal weer. In haar schaduw vind je de verborgen cafés die de intellectuele hartslag van Uppsala vormen.
Strijk neer bij Café Victoria voor een moment van absolute rust te midden van zeldzame flora, of zoek het surrealisme op bij Güntherska Hovkonditori nabij de rivier de Fyris. Hier, tussen de antiquariaten en studenten, vloeit de tijd pas echt samen. Je drinkt er espresso in ruimtes die ruiken naar oud papier en vers gebak, terwijl je uitkijkt op de Domkyrka die als een stenen wachter over je culturele ontdekkingen waakt. Het is de perfecte plek om de barst in het nu te bestuderen.
