Films in Počitelj zijn geen toevalstreffers; ze zijn een onvermijdelijk gevolg van een decor dat zo godvergetelijk mooi is dat zelfs een blinde regisseur er nog een meesterwerk zou kunnen draaien. Als filmregisseur heb ik over de hele wereld door de zoeker gekeken, maar nergens vind je die specifieke mix van Ottomaanse melancholie en mediterraan licht zoals hier. Počitelj hangt tegen de rotsen als een dronken dichter tegen een barmeisje: wankel, doorleefd, maar volstrekt uniek. Voor jou, de vijftigplusser die de platgetreden paden van de gemiddelde toerist wil inruilen voor de diepte van de zevende kunst, is dit dorp een openbaring. De films in Počitelj ademen de geur van eeuwenoud gesteente en de bittere smaak van de geschiedenis. We spreken hier niet over digitale effecten uit een computer van een bleke tiener, maar over echt marmer, echte schaduwen en de onverbiddelijke zon van de Balkan. In dit artikel gids ik je door tien producties die dit dorp als hun muze gebruikten, van historische epossen tot rauwe drama’s. Ik doe dat met de nodige Brusselmans-vut en de visuele flair die dit stenen amfitheater aan de Neretva verdient. Zet je schrap, we gaan draaien.
Inhoudsopgave
Lijst van films in Počitelj en hun locaties
1. Horizons (Obzori)
Dit Joegoslavische drama uit de jaren ’70 vangt de existentiële strijd van de lokale bevolking. Het genre is sociaal-realisme. De verhaallijn draait om een jonge man die probeert te ontsnappen aan de benauwdheid van zijn dorp. De hoofdrollen worden vertolkt door lokale grootheden uit die tijd.
De locaties in Počitelj zijn prominent aanwezig. De scenes waarin de hoofdpersoon over de toekomst mijmert, zijn opgenomen bij de Kula, de markante vestingtoren die boven het dorp uittorent. Je ziet de stenen trappen die omhoog kronkelen vanaf de rivier, waarbij de camera de textuur van de muren bijna streelt.
Kai’s Indruk: “Als ik naar deze film kijk, voel ik de hitte van de stenen door het scherm komen. De regisseur begreep dat je in Počitelj geen acteurs nodig hebt om drama te creëren; de schaduwen van de Gavran-Kapetanovic huizen doen al het werk voor je.”
Bekijk meer over deze klassieker: Horizons op IMDb 
2. The Dervish and Death (Derviš i smrt)
Dit epos naar het boek van Meša Selimović is een filosofisch meesterwerk. Genre: Historisch drama. Het verhaal volgt Ahmed Nuruddin, een dervisj die geconfronteerd wordt met de onrechtvaardigheid van het Ottomaanse gezag wanneer zijn broer wordt gearresteerd.
De filmlocaties zijn adembenemend. De Šišman Ibrahim-paša moskee vormt het hart van de film. De scenes waarin de dervisj worstelt met zijn geloof en de wet, spelen zich af op de binnenplaats (haremi) van de moskee en in de nauwe, steile straatjes rondom de Madrasa (de koranschool). De architectuur weerspiegelt de innerlijke gevangenis van het personage.
“De steen van Počitelj zwijgt niet, hij getuigt. In elke scene van ‘The Dervish and Death’ zie je de onverbiddelijkheid van het lot weerspiegeld in de grijze rotsen die boven de huizen hangen.”
Meer informatie: The Dervish and Death Info
3. Walter Defends Sarajevo (Valter brani Sarajevo)
Dit is de ultieme ‘Partizanenfilm’. Genre: Oorlogsactie. Hoofdrolspeler Velimir ‘Bata’ Živojinović speelt Walter, een ongrijpbare verzetsleider tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Počitelj fungeerde als decor voor diverse buitendrukte-scenes en hinderlagen. De stadsmuren en de poorten van Počitelj boden het perfecte visuele contrast voor de Duitse uniformen. Een specifieke scene waarin verzetsstrijders zich verschuilen voor een patrouille, is opgenomen in de ruïnes van het Pašina Tabija fort aan de bovenkant van het dorp.
4. The Scent of Quince (Miris dunja)
Genre: Drama. Deze film speelt zich af aan het begin van de Tweede Wereldoorlog in Sarajevo, maar de serene beelden van ‘het oude land’ werden geschoten in de tuinen van Počitelj. Het verhaal gaat over een zakenman die collaboreert met de nazi’s, wat leidt tot de ondergang van zijn familie.
De locaties omvatten de weelderige granaatappel- en vijgenboomgaarden die tussen de stenen huizen in de lagere delen van het dorp liggen. De visuele metafoor van rijp fruit tegenover de harde realiteit van oorlog is hier perfect gevangen.
Kai’s Indruk: “Er is een scene in een binnentuin waarbij de zon door de bladeren filtert en op de stenen muren danst. Dat is geen cinematografie, dat is pure poëzie. Počitelj leent zich voor dit soort intieme momenten die de kijker naar de keel grijpen.”
5. The Battle of Neretva (Bitka na Neretvi)
Een van de duurste producties uit de Joegoslavische filmgeschiedenis met sterren als Yul Brynner en Orson Welles. Genre: Oorlogsepos. Het beschrijft de heroïsche strijd van de partizanen tegen de asmogendheden bij de rivier de Neretva.
Hoewel de grote gevechten elders plaatsvonden, werden de panoramische shots van de Neretva-vallei genomen vanaf de uitkijkpunten bij de vesting van Počitelj. De strategische ligging van het dorp boven de rivier maakte het de ideale plek om de schaal van de troepenbewegingen in beeld te brengen.
6. The Perfect Circle (Savršeni krug)
Genre: Oorlogsdrama. Geregisseerd door Ademir Kenović. Het verhaal volgt een dichter in het belegerde Sarajevo die voor twee weeskinderen zorgt. De flashbacks naar gelukkiger tijden en de zoektocht naar een veilige haven brengen de personages naar de omgeving van Počitelj.
De kunstenaarskolonie van Počitelj (Likovna kolonija) werd gebruikt als setting voor scenes die rust en creativiteit moesten uitstralen tegenover de waanzin van de stad. De oude stenen ateliers boden een visueel contrast met de kapotgeschoten flats in de rest van de film.
“In ‘The Perfect Circle’ zie je Počitelj als een baken van hoop. De stenen cirkels van de architectuur staan symbool voor de perfectie die de mens probeert te bereiken, zelfs als alles om hem heen instort.”
7. Remake
Geregisseerd door Dino Mustafić. Genre: Oorlogsdrama/Biografie. De film weeft twee verhalen door elkaar: die van een vader in de Tweede Wereldoorlog en die van zijn zoon tijdens de belegering van Sarajevo in de jaren ’90.
De historische scenes uit de jaren ’40 werden opgenomen in Počitelj om de sfeer van een ongestoord pre-oorlogs Bosnië op te roepen. De hamam (openbaar badhuis) van Počitelj en de omliggende steegjes dienden als decor voor de ontmoetingen tussen de jonge personages.
Kai’s Indruk: “De keuze voor Počitelj in ‘Remake’ is geniaal omdat het dorp tijdloosheid uitstraalt. Je kunt er een scene draaien uit 1500, 1940 of 2024 zonder dat je een lantaarnpaal hoeft te photoshoppen. Dat is de droom van elke art-director.”
Film details: Remake op IMDb
. Snow (Snijeg)
Geregisseerd door Aida Begić. Genre: Drama. Het verhaal gaat over een afgelegen dorp waar na de oorlog alleen vrouwen en kinderen zijn overgebleven. Hoewel de film zich in Centraal-Bosnië afspeelt, zijn de droomsequenties en symbolische scenes opgenomen in de desolate, stenen omgeving van Počitelj.
De ruïnes van de oude huizen in de hoger gelegen delen van het dorp werden gebruikt om de verwoesting en de leegte te verbeelden. De contrasten tussen de witte hoofddoeken van de vrouwen en de grijze stenen zijn visueel overdonderend.
“Sneeuw in Počitelj is zeldzaam, maar in deze film zie je de metaforische kou in de stenen trekken. Een film die pijn doet, maar die je móet zien vanwege de visuele eerlijkheid.”
Kijk Snow: Snow op TMDB
De filmische wandeling door Počitelj
Om deze films in Počitelj echt te beleven, moet je ze met je eigen voeten voelen. Deze wandeling voert je langs de belangrijkste filmlocaties.
Beginpunt: De parkeerplaats aan de hoofdweg (M17) langs de Neretva.
Route: 1. Loop omhoog via de hoofdingang naar de Šišman Ibrahim-paša moskee (locatie voor The Dervish and Death).
2. Vervolg je weg naar de Madrasa en de Hamam (locatie voor Remake).
3. Klim via de stenen trappen (Kaldrma) omhoog naar de Sahat-kula (Klokkentoren).
4. Loop verder omhoog naar de Kula (de hoofdtoren) en de Pašina Tabija vesting (locatie voor Horizons en Walter Defends Sarajevo). Geniet hier van het uitzicht uit The Battle of Neretva.
5. Daal af via de oostkant van het dorp, langs de Likovna kolonija (kunstenaarskolonie, locatie voor The Perfect Circle).
6. Eindig in de lagere boomgaarden voor de sfeer van The Scent of Quince.
Eindpunt:
Een van de terrasjes aan de rivier voor een sterke Bosnische koffie.
Totale afstand: Circa 2,5 kilometer (reken op veel trappen!).
Tijdsduur: Ongeveer 1,5 tot 2 uur, afhankelijk van hoe lang je blijft mijmeren bij elk filmbeeld.
