Een weekend naar Bilbao is als het openslaan van een boek van een vergeten schrijver: het begint met de grauwe geur van industrieel verval en eindigt in een extase van glimmend metaal. Je bent vijftig, je hebt gestudeerd, en je denkt dat je de wereld wel hebt gezien. Maar daar sta je dan, aan de oever van de Nervión, te staren naar een hond van bloemen die groter is dan je eigen eigendunk. Het is hier niet het Spanje van de goedkope sangria en de luidruchtige zonaanbidders; Bilbao is een stad voor mensen die begrijpen dat schoonheid vaak gepaard gaat met een zekere mate van melancholie. Terwijl de regen – de sirimiri – zachtjes op je dure regenjas tikt, ontdek je een stad die zichzelf met een bijna arrogante moed opnieuw heeft uitgevonden. Van de kronkelende stegen van de Casco Viejo tot de futuristische lijnen van het Guggenheim: Bilbao dwingt je tot kijken, tot proeven en tot zwijgen. Want laten we eerlijk zijn, op jouw leeftijd hoef je niet meer zo nodig te praten om indruk te maken. Een weekend naar Bilbao biedt de intellectuele prikkel die je mist in de Vinexwijk, verpakt in de nukkige charme van Baskenland.
Inhoudsopgave
Architecturale hoogstandjes tijdens je weekend naar Bilbao
Guggenheim Museum
Het is bijna ordinair hoe dit gebouw alle aandacht opeist. Frank Gehry heeft een hoop schroot in de vorm van een vis of een bloem langs de rivier gesmeten en sindsdien denkt de hele wereld dat Bilbao het centrum van het universum is. De titanium platen glimmen als de vette huid van een paling in de zon. Binnenin vind je moderne kunst die je vaak doet afvragen of de kunstenaar een diepere visie had of simpelweg een flinke subsidie. Toch, je kunt er niet omheen. Het is het symbool van de wederopstanding van een stad die ooit stikte in de roest.
“Het Guggenheim in Bilbao is geen gebouw meer, het is een religie geworden voor de architectuurtoerist die hoopt dat een hoop glimmend metaal zijn eigen gebrek aan inspiratie kan compenseren.”
Persoonlijke indruk: Ik sta daar dan, kijkend naar die reusachtige spin van Louise Bourgeois, en ik denk: “Meisje, je bent net als ik; lange benen en een harde buitenkant, maar je draagt een nest eieren bij je waar niemand op zit te wachten.” Het Guggenheim is indrukwekkend, ja, maar het heeft ook iets hovaardigs waar ik stiekem wel van geniet.
Bezoek de officiële website van het Guggenheim 
Zubizuri-brug
Santiago Calatrava ontwierp deze witte boogbrug, ook wel de ‘vliegende brug’ genoemd. Het is een elegant ding, ware het niet dat de Basken er al snel achter kwamen dat glazen tegels in een stad waar het 200 dagen per jaar regent, veranderen in een ijsbaan voor onoplettende senioren. Er ligt nu een weinig charmante rubberen mat overheen. Een perfecte metafoor voor de strijd tussen esthetiek en de nuchtere realiteit van het klimaat.
Meer over de bruggen van Bilbao
Azkuna Zentroa
Ooit een wijnopslag, nu een cultureel centrum waar je u tegen zegt. Philippe Starck mocht zich hier uitleven op het interieur. De 43 kolommen die het gebouw dragen zijn allemaal verschillend – van marmer tot brons. Het leukste is het zwembad met de glazen bodem in het plafond; als je beneden loopt, zie je de bleke buiken van zwemmende Basken boven je voorbij drijven. Het is een absurdistisch schouwspel dat Reve zeker had kunnen waarderen.
Persoonlijke indruk: Hier dwalen is als dwalen door de kronkels van een oververhit brein. Ik hou ervan hoe de zwaarte van het oude baksteen botst met de frivole onzin van de kolommen. Het herinnert me eraan dat je, ook al ben je van middelbare leeftijd, best verschillende stijlen mag fuseren zonder dat het meteen een carnavalsoutfit wordt.
Ontdek de agenda van Azkuna Zentroa
Historisch hart en traditie tijdens een weekend naar Bilbao
Casco Viejo
De ‘Zeven Straten’ (Siete Calles) vormen het oudste deel van de stad. Hier ruikt het naar natte stenen, gefrituurde kabeljauw en het zweet van generaties die hier hun brood verdienden. Het is een doolhof waar je hopeloos verdwaalt, maar dat geeft niet, want achter elke hoek wacht een bar met pintxos die eruitzien als kleine kunstwerkjes op een stukje stokbrood. Een weekend naar Bilbao zonder hier de zolen onder je schoenen vandaan te lopen, is een verloren weekend.
“In de Casco Viejo telt de tijd niet meer. De muren zijn verzadigd van de zoute zeelucht en de verhalen van zeelieden die allang tot stof zijn vergaan, maar wiens dorst nog steeds door de huidige bewoners wordt gelest.”
Kathedraal van Santiago
Dit is de oudste kerk van de stad, gewijd aan de apostel Jakobus. Het is een gotisch bouwwerk dat ondanks de drukte van de omliggende straten een serene, bijna angstaanjagende stilte bewaart. De kloostergang is een juweeltje van rust. Ideaal voor als je even wilt ontsnappen aan het gekwetter van medetoeristen die denken dat ze in een pretpark zijn in plaats van in een oord van bezinning.
Persoonlijke indruk: Ik knielde er even neer, niet uit vroomheid – God bewaar me – maar omdat mijn knieën kraakten na uren wandelen. De gotische bogen reiken naar de hemel, maar de muren blijven stevig in de Baskische klei staan. Die dualiteit bevalt me wel.
Tickets en tijden voor de kathedraal
Plaza Nueva
Een neoklassiek plein uit de 19e eeuw, omringd door arcades. Hier vindt het echte leven plaats. Op zondagochtend is er een markt met postzegels en munten voor mannen met te korte broeken en te veel tijd. Maar ’s avonds transformeren de barretjes onder de bogen in een gastronomisch slagveld. Je moet hier met je ellebogen werken om bij de bar te komen voor die ene specifieke pintxo met foie gras.
Cultuur en panorama
Museum voor Schone Kunsten
Terwijl iedereen naar het Guggenheim rent als een kudde onwetende schapen, gaan de fijnproevers naar het Museo de Bellas Artes. Hier hangen de echte meesters: El Greco, Goya, Bacon. Het is een museum dat niet hoeft te schreeuwen om aandacht. De collectie is verfijnd, een tikkeltje conservatief en daardoor juist zo verfrissend in een wereld die alleen nog maar oog heeft voor de volgende Instagram-hype.
“De stilte in het Bellas Artes is van een andere orde; het is de stilte van de eeuwigheid die neerdaalt op de schouders van de bezoeker die bereid is echt te kijken, in plaats van slechts te registreren.”
Funicular de Artxanda
Wil je Bilbao in al zijn grijze glorie zien? Neem dan dit antieke treintje naar de top van de Artxanda-heuvel. Het ritje duurt slechts drie minuten, maar het uitzicht boven is adembenemend. Je ziet de rivier de stad in tweeën splijten, de bergen die Bilbao omarmen en de rode daken die langzaam overgaan in industrieel gebied. Het is de plek waar je beseft dat de mens slechts een tijdelijke gast is in dit robuuste landschap.
Persoonlijke indruk: Bovenop de heuvel waait het altijd. Terwijl ik daar stond met mijn haar in de war en een blik op de stad, voelde ik me even de koningin van een rijk dat gebouwd is op staal en koppigheid. Het is een goede plek om je eigen kleinheid te vieren.
Teatro Arriaga
Dit operagebouw, geïnspireerd op de Parijse Opéra, is een overdaad aan goud, rood pluche en kristallen kroonluchters. Het is vernoemd naar de ‘Spaanse Mozart’, Juan Crisóstomo de Arriaga, die helaas al op zijn negentiende het tijdelijke voor het eeuwige verwisselde. Het gebouw heeft overstromingen en branden overleefd, wat getuigt van een overlevingsdrang die je in heel Bilbao terugziet.
Iconen buiten het centrum
Vizcayabrug
Iets buiten de stad vind je de Puente Colgante, een zwevende ferrybrug die op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat. Het is een monsterlijk ijzeren bouwwerk dat Portugalete met Getxo verbindt. Je kunt met een lift naar boven om over de smalle loopbrug te wandelen. Voor mensen met hoogtevrees is dit een marteling, voor de rest is het een lesje industriële esthetiek waar de gemiddelde ingenieur een warm gevoel van krijgt.
“De Vizcayabrug herinnert ons aan een tijd waarin staal de enige taal was die men sprak; een stugge, onverwoestbare taal die de oevers verbond lang voordat de mensheid leerde hoe ze bruggen van diplomatie moest bouwen.”
Persoonlijke indruk: Ik heb daar bovenop gestaan terwijl de wind door de ijzeren balken floot. Het is een angstaanjagende en tegelijkertijd louterende ervaring. Je voelt de trillingen van de oversteek onder je voeten. Het is echt, het is rauw, en het ruikt naar verleden tijd.
Plan je bezoek aan de zwevende brug
San Mamés-stadion
Zelfs als je een hartgrondige hekel hebt aan 22 volwassen mannen die achter een bal aanrennen, kun je niet om de ‘Kathedraal van het voetbal’ heen. De Athletic Club de Bilbao speelt hier, een club die alleen spelers uit de eigen regio toelaat. Een vorm van exclusiviteit die je tegenwoordig nog maar zelden ziet. Het gebouw zelf is een modern architectonisch hoogstandje dat ’s avonds in alle kleuren van de regenboog oplicht.
