Wandeltochten in Izmir zijn als het betasten van een oude linnen jas; je voelt de naden van de tijd, de rafelranden van de geschiedenis en de warmte die de stof nog vasthoudt van de zon die er de hele dag op heeft staan branden. Voor wie vijftig is en de wereld niet meer enkel met de ogen maar met de zolen van de voeten wil begrijpen, is Izmir een ontroerende ontdekking. Je loopt door straten die ruiken naar geroosterde maïs en het zilt van de Egeïsche Zee, een geur die zich nestelt in je neusvleugels als een bang dier in een holletje. Het is een stad die zich aan je opdringt met een zachte dwingendheid, waar de muren van de Smyrna-agora tussen de moderne flats staan als melktanden in een volwassen gebit.
Een wandeltocht in Izmir voert je langs de kades waar de wind je haren in de war schopt en langs steegjes waar de schaduwen zo diep zijn dat je er bijna in kunt wegkruipen. Je bent hier geen passant, maar een getuige van de weerbarstigheid van het bestaan, gevangen in travertijn en marmer. Laat de haast maar achter bij de bagageband; Izmir vraagt om een traag ritme, een pas die de tijd de ruimte geeft om te ademen tussen de kasseien door.
Inhoudsopgave
Kustlijnen en kades: De blauwe adem van wandeltochten in Izmir
De zee in Izmir is een trouwe metgezel, een vloeibare spiegel die de stad herinnert aan haar eigen beweeglijkheid. Wandelen langs de kust is een oefening in loslaten; de wind neemt je gedachten mee en wast ze schoon in het zout.
De Kordon-promenade
Start bij de haven van Alsancak en volg de beroemde Kordonboyu in zuidelijke richting. Je loopt over het brede groene grasveld dat de stad scheidt van de zee. De weg voert je langs de Atatürk Caddesi, waar statige panden uitkijken over het water. Je passeert het Atatürk Museum en eindigt bij de Cumhuriyet Meydanı (Republieksplein).
Persoonlijke indruk: Het gras van de Kordon voelt onder je zolen als een versleten tapijt in de voorkamer van een grootmoeder. Ik vind het heerlijk hoe de inwoners hier op de grond zitten, met hun knieën opgetrokken, starend naar de veerboten die strepen trekken in het water. Het is een plek waar de eenzaamheid even mag rusten in het collectieve kijken.
Afstand: 4,5 km | Duur: 2 uur | Hoogtepunten: Atatürk Museum, zonsondergang over de baai, de paardenkoetsen.
Officiële stadsinformatie Izmir 
Karşıyaka kustwandeling
Begin bij de veerboothaven van Karşıyaka. Loop in westelijke richting langs de kustlijn via de Cemal Gürsel Caddesi. Dit pad is breder en rustiger dan de Kordon. Je volgt de bocht van de baai naar de wijk Bostanlı. Onderweg kom je langs talloze moderne sculpturen en openluchttheaters.
“Wandelen in Karşıyaka is als het volgen van een blauwe draad door een wit laken; de eenvoud van de horizon geeft rust aan het hoofd dat zo vaak vol zit met de rommel van de dag.”
Afstand: 6 km | Duur: 2,5 uur | Hoogtepunten: Bostanlı zonsondergangterras, visserboten, moderne kunstwerken.
Van Pasaport naar Konak
Start bij de historische Pasaport pier. Volg de kade zuidwaarts langs de oude douanegebouwen (nu een chique winkelcentrum) richting het Konak-plein. Je wandelt via de Cumhuriyet Bulvarı. Het eindpunt is de beroemde klokkentoren, de Saat Kulesi, het fragiele hart van de stad.
Persoonlijke indruk: Er is een moment, vlak voor je het Konak-plein oploopt, waarop de geur van koffie en uitlaatgassen wordt verdrongen door het zware aroma van duiven en geschiedenis. De klokkentoren staat daar zo dapper te tikken tegen de eeuwigheid, dat ik er altijd even stil van word. Het is een klein anker in een woelige zee.
Afstand: 3 km | Duur: 1,5 uur | Hoogtepunten: Klokkentoren, Konak Yalı Moskee, Pasaport Pier.
Informatie over musea in Turkije
Historische lagen en oude stenen: Een archeologische wandeltocht in Izmir
Izmir is gebouwd op de botten van Smyrna. Soms steken die botten door de huid van het asfalt heen, wit en glanzend in de middagzon. Deze wandelingen vereisen goede schoenen en een hart dat bestand is tegen klimmen.
De Agora en Kadifekale
Start bij de ingang van de Agora van Smyrna aan de Eşrefpaşa Caddesi. Verken eerst de Romeinse bogen en de waterkanalen die nog steeds stromen als aderen in een oud lichaam. Verlaat de Agora en begin aan de klim via de smalle, steile straatjes van de wijk Kadifekale (het Fluwelen Kasteel). Volg de bordjes ‘Kale’ omhoog. Het eindpunt zijn de muren van het kasteel bovenop de heuvel.
Persoonlijke indruk: De klim naar Kadifekale is zwaar, de lucht wordt ijler en de waslijnen hangen over de straat als slingers voor een feest dat al lang voorbij is. Maar als je eenmaal boven op die oude muren staat en de hele stad aan je voeten ziet liggen, besef je dat elke zweetdruppel een offer was aan dit uitzicht. Het is een triomf van de wil.
Afstand: 5 km | Duur: 3 uur | Hoogtepunten: Romeinse basilica, waterreservoirs, panoramisch uitzicht over de baai.
Kemeraltı markt-doolhof
Begin bij de klokkentoren op het Konak-plein en duik de ingang van de Kemeraltı Bazaar in via de Anafartalar Caddesi. De route is hier grillig; je moet je laten leiden door je zintuigen. Kronkel door de stegen langs de Hisar Moskee en zoek je weg naar de Kızlarağası Hanı, een oude karavanserai. Het eindpunt is het pleintje bij de vismarkt.
“In Kemeraltı verlies je niet alleen de weg, je verliest je eigen ik in het geraas van handelaren en de schittering van koper. Het is een baarmoeder van commercie, waar de tijd is ingedikt tot de dikte van stroop.”
Afstand: 4 km | Duur: 3 uur | Hoogtepunten: Kızlarağası Hanı, specerijenmarkten, historische fonteinen.
De Asansör-route
Start bij het Konak-plein en volg de Mithatpaşa Caddesi richting de wijk Karataş. Je loopt parallel aan de zee door een wijk met een Joods verleden. Het doel is de Dario Moreno-straat, een charmant steegje dat leidt naar de voet van de Asansör (de historische lift). Neem de trap naar boven of de lift zelf. Het eindpunt is het terras bovenaan de lift.
Persoonlijke indruk: De Dario Moreno-straat is als een warme herinnering die je koestert. De lift zelf, met zijn bakstenen toren, is een technisch wonder dat uit de rotsen steekt als een koppig gewas. Bovenop het terras voelt de stad ineens heel dichtbij en tegelijkertijd mijlenver weg. Het is een plek voor melancholie en een goede kop thee.
Afstand: 3,5 km | Duur: 2 uur | Hoogtepunten: Dario Moreno huis, historische bakstenen lift, Karataş-architectuur.
Architectuur en stille getuigen
Soms spreekt een stad via haar huizen. De stenen vertellen over de Levantijnse families en de handelaren die de stad haar internationale allure gaven. Deze wandelingen voelen als het bladeren door een fotoalbum van een vreemde.
Levantijnse huizen in Bornova
Start bij de Bornova metrohalte. Loop richting het centrum van Bornova via de Fevzi Çakmak Caddesi. Zoek de Gençlik Caddesi op, waar de mooiste historische villa’s staan, zoals de Steinbuchel en Whittall huizen. Je wandelt door de groene lanen van de Ege Universiteit en eindigt bij het Bornova-park.
Afstand: 5,5 km | Duur: 2,5 uur | Hoogtepunten: Whittall Mansion, historische tuinen, de sfeer van een oude universiteitsstad.
Alsancak cultuurspoor
Start bij het station van Alsancak, een prachtig staaltje 19e-eeuwse spoorwegarchitectuur. Wandel door de Lozan Meydanı naar de Kıbrıs Şehitleri Caddesi, de verkeersvrije winkelstraat. Sla af naar de zijstraatjes met hun gerestaureerde Griekse huizen (de zogenaamde ‘Rum evleri’). Eindpunt is de Arkas Art Center.
Persoonlijke indruk: Alsancak is een wijk die probeert modern te zijn, maar haar hart ligt in de kasseien en de oude balkons. Ik hou ervan om de zijstraatjes in te glippen, weg van de drukte, waar de tijd nog in de kieren van de houten deuren zit. Het is een wijk met een zekere tragiek, maar ook met een enorme levenslust.
Afstand: 4 km | Duur: 2 uur | Hoogtepunten: Alsancak Station, Arkas Art Center, historische zijstraten.
Buiten de stadsmuren: De wijde wereld
Soms moet je de stad verlaten om haar echt te zien. De natuur rondom Izmir is ruig en ongepolijst, een plek waar de elementen nog vrij spel hebben.
Balçova kabelbaan en bos
Neem de kabelbaan (Teleferik) omhoog in Balçova. Eenmaal boven start je wandeltocht in Izmir pas echt. Er zijn diverse gemarkeerde paden door de dennenbossen. Volg de route naar de uitkijkpunten over de dam en het reservoir. Je loopt over bospaden die bedekt zijn met een dikke laag naalden. Het eindpunt is de kabelbaan terug naar beneden.
“In de bossen van Balçova is de stilte niet leeg, ze zit vol met het gekraak van takken en het geruis van de wind door de kronen. Het is een plek waar het lichaam weer leert om te luisteren naar zijn eigen ademhaling.”
Afstand: 7 km | Duur: 4 uur | Hoogtepunten: Ritje met de kabelbaan, picknickplaatsen, uitzicht over het bergmeer.
Info over de Balçova Teleferik
De vogelparadijs-route
Start bij de ingang van het Izmir Kuş Cenneti (Vogelparadijs) in Çiğli. Dit is een vlakke wandeling door zoutpannen en moerasgebieden. Je volgt de geasfalteerde maar autoluwe wegen door de delta van de Gediz-rivier. Eindpunt is de observatietoren bij de zoutmijnen.
Afstand: 12 km (heen en terug) | Duur: 5 uur | Hoogtepunten: Flamingo’s, pelikanen, de oneindige vlakte van de zoutpannen.
De stad vanaf het water en het glas: Rustpunten na je wandeltochten in Izmir
Wanneer de zolen van je voeten beginnen te gloeien als kleine kooltjes en de herinneringen aan de kasseien zich hebben vastgezet in de holte van je knieën, vraagt het lichaam om een andere vorm van beweging. Een wandeltocht in Izmir vindt pas werkelijk haar rust wanneer je de overstap maakt naar de deinende buik van een veerboot of de koele omhelzing van een wijnglas. Voor de vijftiger die begrijpt dat de waarheid vaak in de vertraging ligt, is er niets zo ontroerend als het langzaam wegvaren van de kade, terwijl de stad een miniatuurversie van zichzelf wordt. Het water van de baai is een vloeibare balsem voor de vermoeide reiziger.
En daarna, als de avond valt als een donkere deken over de heuvels van Kadifekale, is er de troost van de lokale druif. De wijnen van de Egeïsche kust dragen de zon in zich, een warmte die je bloedstroom weer op gang helpt en de indrukken van de dag zachtjes op hun plek laat vallen. Laat je wiegen door de golven en sussen door het kristal; je hebt het verdiend.
Veerbootroutes: Varen als meditatie na je wandeltocht in Izmir
De veerboten (vapur) zijn de longen van Izmir. Ze ademen de mensen van de ene kant naar de andere en bieden een moment van verplicht nietsdoen.
De lijn Konak – Karşıyaka
Dit is de meest klassieke oversteek. Je stapt op bij de historische pier van Konak. Terwijl de boot zich losmaakt van de kade, zie je de klokkentoren steeds kleiner worden. Het is een tocht van ongeveer 20 minuten waarbij de wind alle stof van je wandeltocht in Izmir uit je kleren blaast.
Persoonlijke indruk: Ik zit het liefst buiten op de houten bankjes, met een glaasje thee in een tulpvormig glas dat mijn handen verwarmt. Het geluid van de motor is een monotoon gebed dat me helpt om de beelden van de markt te ordenen. Het is de goedkoopste therapie die de stad te bieden heeft.
Dienstregeling Izdeniz Veerboten
De lijn Alsancak – Bostanlı
Deze route voert je dwars over de baai. Het is de perfecte verbinding tussen de Levantijnse historie van Alsancak en de moderne rust van Bostanlı. Vooral rond zonsondergang is dit een visueel spektakel waarbij de lucht kleurt als de binnenkant van een perzik.
“Op het water van Izmir ben je even vogelvrij. De stad schreeuwt aan de oevers, maar hier tussen de golven regeert enkel het zilt en de herinnering aan verre kusten.”
Wijn en verstilling: De Egeïsche druif
De regio rond Izmir, met name Urla, produceert wijnen die de vergelijking met de grote Franse huizen glansrijk doorstaan. In de stad vind je plekken waar deze wijnen met liefde worden geschonken.
La Mahon Wijnbar
Verscholen in de zijstraten van Alsancak vind je deze intieme bar. De muren zijn behangen met verhalen en flessen. Ze zijn gespecialiseerd in lokale druiven zoals de Urla Karası en Bornova Misketi. Het is een plek voor wie niet wil schreeuwen om gehoord te worden.
Persoonlijke indruk: De eigenaar schenkt de wijn in alsof hij een kostbaar geheim overdraagt. Je proeft in de rode wijn de droogte van de kalkgrond en de hardheid van de zon. Het is een wijn die je dwingt om langzaam te drinken, hapje voor hapje, zoals je ook de stad bewandelt.
Ontdek de wijnen van de Urla-regio
Vinotheek van Alsancak
Een tikkeltje moderner, maar met een diepe kennis van de Egeïsche wijnbouw. Hier kun je proeverijen doen die je meenemen van de kust naar het binnenland. Het is de ideale plek om na een dag wandelen de zintuigen weer op scherp te zetten.
“Een goed glas Turkse wijn is als een gedicht van Rumi; het begint met aardsheid en eindigt in een spirituele vlucht die je doet vergeten waar je voeten ophouden en de grond begint.”
