Fietstochten in Oia zijn als de zinnen in een roman: ze kronkelen, ze snijden door het landschap en ze laten je hartslag net iets sneller gaan dan de bedoeling was. Ik ben Freddy Saint-Gilet, zesenveertig…
Een lang weekend naar Oia is, als men het goed beschouwt, een noodzakelijke confrontatie met het Onherroepelijke. Men bevindt zich daar aan de rand van een vulkanische afgrond, waar het wit van de muren zo onverbiddelijk is dat het de ziel dwingt tot een zekere mate van eerlijkheid. Als reisagente heb ik vele oorden bezocht waar de ijdelheid regeert, maar Oia bezit een visuele strengheid die men elders tevergeefs zoekt. Voor jou, de reiziger die de vijftig gepasseerd is en begrijpt dat het leven geen loutere aaneenschakeling van vrolijkheid is, biedt dit dorp op Santorini een tableau dat zowel verheven als deemoedig stemt. Tijdens een lang weekend naar Oia wandel je over paden van vulkanisch gesteente, terwijl de zon, dat onvermoeibare hemellichaam, de koepels van de kerken in een bijna sacraal licht zet. Het is een plek waar de moderne kunst niet slechts in galerijen hangt, maar gevormd wordt door de schaduwen die de avond over de caldera werpt. Men moet hier niet komen voor luidruchtig vermaak, maar voor de verstilling die enkel gevonden wordt op de grens tussen de diepblauwe zee en de witgekalkte eeuwigheid.
Wanneer men spreekt over een lang weekend naar Oia, dan kan men onmogelijk voorbijgaan aan de kerken die met hun blauwe koepels de horizon beheersen. Deze bouwwerken zijn meer dan louter religieuze trefpunten; zij zijn sculpturen van het Absolute. De uiterlijke kenmerken zijn van een dwingende eenvoud: muren die witter zijn dan de dood, bekroond met koepels in een kleur blauw die de hemel probeert te imiteren, maar daarin slechts ten dele slaagt. Het is de grafische perfectie die deze trekpleister zo populair maakt bij degenen die behoefte hebben aan visuele orde in een chaotisch bestaan. Inhoudelijk vertegenwoordigen zij de standvastigheid van het orthodoxe geloof tegenover de grillen van de natuur en de tijd.
Mijn persoonlijke indruk van deze koepels is er een van diepe deemoed. Men staat daar, met de zon in de nek, en men beseft dat deze vormen er al waren voordat wij onze eerste twijfels over het bestaan formuleerden. Er is iets ontroerends aan die herhaling van kleur en vorm. Het is moderne kunst in haar meest archaïsche gedaante. Men hoeft niet gelovig te zijn om de sacrale werking van deze architectuur te ondergaan; het volstaat om te kijken en te zwijgen, terwijl de toeristen met hun toestellen voorbijtrekken als stofdeeltjes in een lichtstraal.
Aan de uiterste westzijde van het dorp staan de windmolens, die als verstilde reuzen de wacht houden. Hun uiterlijke kenmerken zijn karakteristiek voor de Cycladen: kegelvormige daken en muren van witgepleisterd natuursteen. Ooit maalden zij het graan voor de bewoners, maar tegenwoordig dienen zij louter als decor voor het menselijk verlangen naar schoonheid. De populariteit schuilt in de nostalgie; zij herinneren aan een tijd waarin de wind nog een bondgenoot was in de strijd om het dagelijks brood. Inhoudelijk zijn zij de symbolen van de vindingrijkheid van een volk dat op een dorre rots een bestaan wist op te bouwen.
Het kasteel van Agios Nikolaos is thans weinig meer dan een verzameling scherven, een ruïne die getuigt van de wreedheid van aardbevingen en de onverschilligheid van de eeuwen. Toch is dit het meest bezochte punt tijdens een lang weekend naar Oia. De uiterlijke kenmerken zijn die van verval: brokkelige muren van donker vulkanisch gesteente die fel afsteken tegen de witte huizen. De populariteit is echter niet te danken aan de stenen zelf, maar aan het uitzicht dat men van hieraf heeft op de zonsondergang. Men verzamelt zich hier om te zien hoe de dag in de zee zakt, een schouwspel dat elke avond weer met een zekere theatraliteit wordt opgevoerd.
Naar mijn bescheiden mening is de ware kwaliteit van deze plek niet de zonsondergang zelf — die men immers overal kan zien waar de horizon niet door beton wordt ontsierd — maar de melancholie van de ruïne. Men staat op de resten van een verdedigingswerk dat zijn doel allang heeft verloren. Het is een les in vergankelijkheid. Terwijl de menigte applaudisseert voor de zon, sta ik liever met de rug naar het licht om te kijken naar de schaduwen die over de muren kruipen. Dat is de moderne kunst van het observatievermogen: het zien van wat er niet meer is, te midden van wat nog rest.
Om de baai van Ammoudi te bereiken, moet men een trap van bijna driehonderd treden afdalen, een oefening die de knieën van de vijftigplusser op de proef stelt. Beneden wacht echter een beloning in de vorm van dieprode rotsen en kristalhelder water. De uiterlijke kenmerken zijn de scherpe contrasten tussen het rode gesteente, de witte gebouwtjes aan de kade en het bijna zwarte blauw van de zee. Het is een plek die populair is vanwege de authentieke vissersboten en de tavernes waar de octopus in de zon hangt te drogen, als een bizar soort wasgoed. Inhoudelijk is het de verbinding tussen het dorp op de hoogte en de meedogenloze diepte van de caldera.
De maanden mei, juni en september zijn het gunstigst. Men vermijdt dan de grootste hitte en de verstikkende massa's van het hoogseizoen.
Men kan gebruikmaken van een taxi, een privéchauffeur of de lokale bus via Fira. De rit duurt ongeveer dertig tot veertig minuten.
Het dorp kent vele trappen en ongelijke paden. Voor wie mobiliteitsproblemen heeft, kan dit een ernstige hindernis vormen.
In heel Griekenland is de euro de wettige munteenheid.
In de toeristische sector spreekt vrijwel iedereen uitstekend Engels, hoewel een vriendelijk 'Kalimera' altijd gewaardeerd wordt.
Men raadt aan om flessenwater te drinken, daar het kraanwater op Santorini vaak brak is.
Men dient zeker de lokale fava (erwtenpuree) en de tomatengeftedes (tomaatbeignets) te proeven.
Nederlandse en Belgische burgers hebben geen visum nodig, een geldige identiteitskaart volstaat.
Oia staat bekend als een van de prijzigste plekken van Griekenland, zeker wat betreft accommodaties met uitzicht op de caldera.
In de meeste winkels en restaurants is betaling per creditcard geen enkel probleem.
In Griekenland is het gedurende het hele jaar één uur later dan in Nederland.
Oia is aanzienlijk rustiger dan Fira. Men komt hier voor diners bij kaarslicht, niet voor dancings.
Er zijn geen zandstranden in het dorp zelf, maar men kan zwemmen bij de rotsen van Ammoudi.
Het Maritiem Museum is klein maar biedt een boeiende blik op het verleden van de Griekse zeevaart.
Een fooi van ongeveer tien procent wordt zeer gewaardeerd door het personeel.
Lichte, katoenen kleding en vooral stevige wandelschoenen zijn onontbeerlijk.
Dit varieert per seizoen, maar men dient ruim een uur van tevoren een plek te zoeken bij het kasteel.
Ja, Oia is tegen een klif gebouwd; men dient voorbereid te zijn op vele treden.
Men kan auto's huren, maar parkeren in Oia is een beproeving voor het geduld.
Oorspronkelijk diende de kalk als ontsmettingsmiddel en om de hitte van de zon te reflecteren.
Bronvermelding: Gegevens gebaseerd op lokale expertise van Ainoa, archieven van de gemeente Santorini en historische publicaties over de Cycladische architectuur.
Wij doen onze best om deze informatie zo actueel en accuraat mogelijk te houden, maar kunnen niet garanderen dat alle details op het moment van lezen nog correct zijn. Zie ook onze disclaimer.