Wandelingen in Malbun. Zeg het eens hardop terwijl je in de badkamerspiegel kijkt naar de groeven die de tijd met een bijna sadistisch genoegen in je gezicht heeft gepleegd. Het klinkt als een milde, haast elegante vorm van boetedoening voor een leven vol kantooruren, zinloze vergaderingen en te dure rode wijn uit de Bourgogne, nietwaar? Als schrijfster die inmiddels meer kilometers in haar kuiten heeft verzameld dan een versleten postbode in een Vlaamse volkswijk, kan ik je vertellen dat Malbun de plek is waar de Alpen hun eigen absurditeit vieren.
Liechtenstein is een dwergstaat met reusachtige ambities, een postzegel op de kaart waar de koeien met meer arrogantie over de weiden paraderen dan een gemiddelde minister in Brussel. Jij, de vijftigplusser met een gezonde dosis scepsis en een knie die bij elke weersverandering een protestmars begint, zoekt geen louter vertier. Je zoekt de loutering van de hoogte, de ironie van het kleine gebaar in een monumentaal decor dat door een overenthousiaste godheid lijkt te zijn neergezet.
In dit oord, waar de huizen tegen de hellingen geplakt zitten als opgedroogde spuug van een reus, zijn wandelingen in Malbun een oefening in waarnemen. Het is een theater van graniet en kalksteen, geregisseerd door een autoriteit met een duidelijke voorliefde voor verticale lijnen en grillige, dreigende wolkenpartijen. Deze introductie is slechts het voorgerecht van een literair en sportief banket dat je zintuigen zal tarten en je vooroordelen over dwergstaten vakkundig zal fileren.
In dit lijvige artikel gids ik je langs tien trajecten die variëren van een beschaafde promenade voor de zondagse intellectueel tot een existentiële uitputtingsslag voor de meer masochistisch ingestelde wandelaar. We verkennen de architecturale eigenzinnigheid van de berghutten, de museale stilte van de verborgen dalen en de toeristische kermissen die de lokale bevolking met een stoïcijnse, haast deerniswekkende glimlach ondergaat. Trek je wandelschoenen aan, neem je verrekijker mee om naar de buren te loeren, en ontdek waarom dit kleine stipje op de kaart groter is dan je eigen opgeblazen ego. Lees verder, als je durft, en laat je meevoeren naar de toppen van de verbeelding.
Inhoudsopgave
- Klassieke panorama-routes: de blik op de oneindigheid
- Culturele en architectonische paden: stenen en verhalen
- Natuurlijke mystiek en hoogtes: waar de adelaar huist
Klassieke panorama-routes: de blik op de oneindigheid
Laten we wel wezen: we komen hier niet voor de bescheidenheid. We komen voor dat ene moment waarop we neerkijken op de wereld en onszelf wijsmaken dat we alles begrijpen, terwijl we eigenlijk alleen maar naar adem snakken. De panorama-routes rond Malbun bieden je precies dat: een visuele overdaad die de gemiddelde postmoderne mens direct naar zijn hartmedicijnen doet grijpen.
De wegen zijn hier zo goed onderhouden dat je bijna zou denken dat de prins zelf elke ochtend met een zilveren plumeau en een leger lakeien de paden afstoft. Het is een landschap dat perfectie ademt, een gecultiveerde wildernis die de wandelaar het gevoel geeft een ontdekkingsreiziger te zijn, zonder het risico op echte ontberingen. Hier is de natuur een decorstuk voor onze eigen heroïek.
Fürstin-Gina-Weg: koninklijke hoogmoed
Deze tocht, vernoemd naar een vorstin die ongetwijfeld nooit een blaar heeft gehad, begint bij het bergstation van de stoeltjeslift Sareis. Geen zorgen over die eerste hoogtemeters; laat de technologie je maar naar boven dragen als een zak overrijpe aardappelen terwijl je hautain naar beneden zwaait. Vanaf Sareis volg je de messcherpe kam richting de Augstenberg.
Het pad slingert langs afgronden die diep en dramatisch genoeg zijn om je grootste zonden en slechtste beslissingen in te begraven. Via de Pfälzerhütte, een oord van spartaanse gezelligheid, daal je af door de vallei terug naar het dorpscentrum van Malbun. De hoogtepunten zijn de grensstenen tussen Liechtenstein en Oostenrijk, waar de soevereiniteit slechts een streep in het zand is.
“Op deze kam ben je geen burger meer met een burgerservicenummer, je bent een schaduw die over het onverschillige gesteente glijdt. De Fürstin-Gina-Weg is de kortste route tussen je dagelijkse beslommeringen en een diepe, bijna heilige minachting voor alles wat beneden in het dal gebeurt, waar de mensen krioelen als mieren in een glazen pot.”
- Afstand: 12 km
- Duur: 5 uur
- Start/Eindpunt: Bergstation Sareis / Centrum Malbun
Bekijk de routebeschrijving van de Gina-Weg 
Sass-wandeling: de weemoed van de kalksteen
Je start bij de grote parkeerplaats aan het begin van het dorp, een plek waar de dromen van automobilisten sterven. Je volgt de brede, geruststellende bosweg richting het Sass-Seelein. Het pad is verraderlijk eenvoudig, een beetje zoals een verkiezingsbelofte in een verkiezingsjaar. Je loopt langs de grillige rotsformaties van de Sass en bereikt uiteindelijk een klein bergmeer.
Dit meer is in de zomermaanden vaak niet meer dan een vochtige, ietwat troebele herinnering aan de winter. Het pad voert door alpenweiden die zo groen zijn dat ze pijn doen aan de ogen van een stadsbewoner. Het is een wandeling die uitnodigt tot reflectie, of op zijn minst tot het controleren of je je lunchpakket niet bent vergeten.
Ik herinner me dat ik hier zat, starend naar een groepje wandelaars uit het Ruhrgebied die hun sandwiches consumeerden met een ernst die men normaal alleen in een operatiekamer of een begrafenisonderneming aantreft. De Sass-wandeling is voor de vijftigplusser die wil doen alsof hij een berggeit is, terwijl zijn knieschijven luidruchtig smeken om een ligstoel en een koud glas vlierbessensiroop. Het uitzicht op de vallei van Steg is echter onbetaalbaar.
- Afstand: 8 km
- Duur: 3 uur
- Start/Eindpunt: Parkeerplaats Malbun / Malbun
Panoramaweg Malbun: de stad van bovenaf
Deze route is subtiel ontworpen voor hen die Malbun willen bespioneren zonder zelf gezien te worden. Je begint achter de kapel en volgt de middelste hoogtelijn. Je passeert de luxe chalets waar de rijken der aarde hun belastingcenten vakkundig hebben omgezet in larikshout en Zwitserse precisie-kozijnen. Het pad voert je langs de grazige hellingen van de Pradamee.
Inhoudelijk is dit een fascinerende les in architecturale jaloezie. Je ziet hoe het dorp zich heeft ontwikkeld van een schamele alpenwei naar een oord van glimmend glas en gepolijste stenen. De uiterlijke kenmerken van deze tocht zijn de strakke, bijna steriele paden en de weldadige afwezigheid van modder, waarvoor we de lokale overheid op onze blote knieën mogen danken.
- Afstand: 6 km
- Duur: 2,5 uur
- Start/Eindpunt: Vredeskapel Malbun / Centrum
Cultureel en architectonische paden: stenen en verhalen
Malbun is niet alleen maar decor voor je volgende Instagram-foto. Het is een verzameling van menselijke koppigheid, vastgelegd in bouwstijlen die variëren van ’traditioneel-middeleeuws’ tot ‘postmodern-arrogant’. Wandelen is hier een manier om de sociologie van de bergbevolking te ontcijferen zonder de noodzaak om daadwerkelijk een gesprek met hen aan te hoeven knopen.
De stenen hier spreken van een tijd waarin overleven een dagtaak was, maar ze schreeuwen ook van het hedendaagse kapitaal. Het is deze spanning die de architectonische wandelingen in de regio zo de moeite waard maakt voor de intellectueel die graag tussen de regels van het beton door leest. Elke gevel vertelt een verhaal van aanpassing aan de onverbiddelijke elementen van de Alpen.
De architectuur-lus: van beton naar larikshout
Deze wandeling begint bij het toeristenbureau en voert je kris-kras door de bebouwde kom. Je volgt de ‘Dorfstrasse’ en buigt af naar de hogere wijken zoals ‘Hochegg’. Hier observeer je de overgang van de functionele, bijna brute betonarchitectuur uit de jaren ’70 naar de moderne houten paleizen die vandaag de dag de gouden standaard zijn.
Het hoogtepunt is het schrijnende contrast tussen de oude stalletjes die eruitzien alsof ze elk moment door hun eigen geschiedenis kunnen bezwijken, en de strakke lijnen van de nieuwe hotels. Het is een visuele weergave van de economische spurt van het vorstendom, waar de traditie soms met geweld opzij wordt geduwd door het grote geld en de nieuwe esthetiek.
- Afstand: 4 km
- Duur: 2 uur
- Start/Eindpunt: Toeristenbureau Malbun
Informatie over lokale bouwstijlen
De kapel-route: bidden tussen de koeien
Begin bij de Vredeskapel (Friedenskapelle), een bouwwerk dat zo sober en ascetisch is dat je er spontaan zin van krijgt om al je wereldse bezittingen weg te geven aan de eerste de beste zwerver. Volg het pad richting de Alp Guschg. Onderweg passeer je verschillende kleine gebedsplaatsen, stille getuigen van een tijd waarin men de hulp van boven hard nodig had.
“Een kapel in de bergen is de ultieme vorm van architectonisch pessimisme: een plek waar de mens zijn eigen nietigheid erkent tegenover de stenen die hem elk moment kunnen pletten. De Friedenskapelle in Malbun is echter een oase van licht en hoop, mits je de geur van vrome toeristen en hun natte, goedkope regencapes uit de lokale supermarkt kunt verdragen.”
- Afstand: 7 km
- Duur: 3 uur
- Start/Eindpunt: Friedenskapelle / Malbun
De grenswandeling: een oefening in soevereiniteit
Start bij de Sareiserjoch na een ritje in de lift. Volg de kamlijn die de natuurlijke grens vormt. Hier wandel je met één been in het trotse Liechtenstein en het andere in het degelijke Oostenrijk. Een ideale bezigheid voor hen die lijden aan een milde identiteitscrisis of gewoon van afwisseling houden. De weg voert langs historische grenspaaltjes.
Mijn eigen ervaring op deze grens was er een van uiterste, bijna komische verwondering. Ik zag een denkbeeldige douanebeambte die probeerde om de voorbijtrekkende wolken te controleren op hun paspoort en visum. Het wandelen op deze lijn is een krachtige herinnering aan de absurditeit van menselijke grenzen in een landschap dat alleen de wetten van de erosie en de zwaartekracht werkelijk erkent.
- Afstand: 10 km
- Duur: 4,5 uur
- Start/Eindpunt: Sareiserjoch / Pfälzerhütte
Natuurlijke mystiek en hoogtes: waar de adelaar huist
Nu we de wankele beschaving achter ons hebben gelaten, betreden we het domein van de rauwe, onversneden natuur. Hier is een wandeling in Malbun geen sociaal uitje meer om je nieuwe fleece-jack te tonen, maar een fysieke confrontatie met de elementen. De lucht wordt ijler, het gras korter en de stemmen van de andere wandelaars worden eindelijk gesmoord door de wind die over de toppen huilt.
In deze hoogtes vind je een soort stilte die zeldzaam is geworden in onze overprikkelde wereld. Het is een stilte die niet leeg is, maar gevuld met de aanwezigheid van rotsen die er al miljoenen jaren liggen en geen boodschap hebben aan onze vluchtige aanwezigheid. Hier herdefinieer je wat het betekent om mens te zijn te midden van de giganten.
Het adelaars-pad: oog in oog met de roofvogel
Deze tocht vertrekt vanuit de Galina valkerij in het dorp. Je loopt letterlijk samen met een valkenier en een majestueuze steenarend de berg op. Geen grap voor toeristen, maar een authentieke ervaring. Je volgt het steile pad richting de Alp Galina. De vogel vliegt vrij rond en keert op commando terug naar de handschoen van de meester.
Inhoudelijk leer je hier alles over de delicate ecologie van de Alpen en de rol van de roofvogel als ultieme jager. De uiterlijke kenmerken zijn de indrukwekkende spanwijdte van de arend die rakelings over je hoofd scheert, wat overigens een uitstekende manier is om te controleren of je kapsel nog enigszins in model zit na de klim.
- Afstand: 5 km
- Duur: 3 uur
- Start/Eindpunt: Valkerij Galina / Malbun
Valors-dal: de geur van natte aarde
Start bij de tunnelingang van Malbun. Neem het onderste, vaak vochtige pad dat de diepe vallei van Valors in duikt. Dit is het ‘vergeten’ deel van de regio, ver weg van de glimmende liften. Je volgt de klaterende beek en wandelt door dichte naaldbossen waar het zonlicht slechts met grote moeite en tegenzin door het bladerdek heen dringt.
“In het Valors-dal ruik je de eerlijke, bijna erotische rot van het bos, de geur van miljarden dennennaalden die zich overgeven aan de herfst. Het is een wandeling voor de asceet, voor de vijftigplusser die even geen behoefte heeft aan panoramische vergezichten, maar snakt naar de beslotenheid van de boomstammen en het eeuwige, rustgevende gemurmel van ijskoud bergwater.”
- Afstand: 9 km
- Duur: 4 uur
- Start/Eindpunt: Tunnel Malbun / Valors
Augstenberg-expeditie: de top van de ijdelheid
Dit is het echte, onvervalste werk voor de doorbijter. Start bij Sareis en volg de smalle graat naar het monumentale kruis op de Augstenberg (2359m). Het pad is steil, rotsachtig en vereist een mate van evenwichtsgevoel dat men na drie glazen lokale schnaps vaak pijnlijk mist. Het uitzicht vanaf de top reikt tot aan het verre Bodenmeer.
Mijn indruk bovenop de Augstenberg? De wind blies zo hard dat ik bijna terug naar de turbulente jaren ’90 werd geblazen. Het is de plek waar je je een god waant, totdat je merkt dat een tiener op afgetrapte gymschoenen je met een verveeld gezicht voorbijloopt. Toch is dit de essentie: het overwinnen van je eigen zwaartekracht en je eigen twijfels.
“Op de top van de Augstenberg is de stilte zo luid dat je je eigen vooroordelen en kleine angsten letterlijk kunt horen vallen. Het is een plek waar de ijdelheid van de moderne mens verdampt in de ijle lucht, om plaats te maken voor een diep en noodzakelijk respect voor de eeuwige onbeweeglijkheid van de rotsen.”
- Afstand: 11 km
- Duur: 6 uur
- Start/Eindpunt: Sareis / Malbun
Steffi-dal wandeling: de laatste afdaling
Vanaf het bergstation van de Täli-lift loop je naar beneden door het Steffi-dal. Dit pad voert door uitgestrekte bloemenweiden die in de lente zo kleurrijk zijn dat je ogen er bijna pijn van doen. Je passeert de oude herdershutten van de Malbi-hoogvlakte waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan sinds de uitvinding van het wiel.
Hoogtepunten zijn de zeldzame flora – van orchideeën tot diepblauwe gentianen – en de absolute, weldadige rust. De gemiddelde wandelduur is kort, maar de visuele impact op je gemoedstoestand is groot. Een perfecte, bijna meditatieve afsluiter van een week vol fysieke overmoed, lichte spierpijn en existentiële vergezichten over het kleine Liechtenstein.
- Afstand: 5 km
- Duur: 2 uur
- Start/Eindpunt: Täli bergstation / Dalstation
De loutering van de alpenschoen: een slotakkoord
Zo zitten we dan, figuurlijk gesproken, aan het einde van dit relaas. Je voeten gloeien waarschijnlijk al bij de loutere gedachte aan deze trajecten. Malbun is een vreemde, haast exotische eend in de bijt van de Europese bergwereld. Het is een oord dat zichzelf dodelijk serieus neemt zonder ooit echt saai te worden, een perfect decor voor de gegoede burger die nog één keer wil voelen dat hij leeft voordat de artrose en de algemene malaise definitief toeslaan. De wandelingen die ik hier heb beschreven zijn veel meer dan louter sportieve prestaties; het zijn scènes uit een toneelstuk waarin jij de hoofdrol speelt, tegen een decor van onverwoestbaar gesteente.
Is het de moeite waard, vraag je je af terwijl je naar je vermoeide kuiten kijkt? Natuurlijk is het dat. Al is het maar om de verhalen die je met een air van superioriteit kunt vertellen bij de koffieautomaat op maandagochtend. “Ik heb met een arend gewandeld,” zeg je dan achteloos, terwijl je meewarig kijkt naar je collega die zijn weekend in een overvol tuincentrum tussen de kunststof perkplantjes heeft doorgebracht. Malbun biedt je die exclusiviteit, die intellectuele voorsprong op de massa. Het is de luxe van de leegte en de ironie van de hoogte in één pakket.
Onthoud echter één ding: de bergen geven geen zier om je academische titels, je opgebouwde pensioenregeling of je dure lease-auto. Ze zijn er gewoon, in al hun onverschillige pracht. En dat is misschien wel de allerbelangrijkste les die je leert tijdens een wandeling in deze regio. Je bent een passant, een toevallige en nogal nietige bezoeker in een koninkrijk dat al bestond lang voordat de eerste douanebeambte zijn stempel zette of de eerste toerist zijn klachten indiende. Geniet van de klim, lach om de steile stukken die je hart doen overslaan, en wees vooral dankbaar dat er zoiets bestaat als een stoeltjeslift voor de weg terug naar het dal van de realiteit.
