Musea in Triesenberg zijn als de jaarringen van een boom die op een te steile helling is gegroeid; ze vertellen het verhaal van groei tegen de verdrukking in, van barre winters die de botten deden…
Een korte vakantie naar Triesenberg is eigenlijk een oefening in het vertragen van je hartslag terwijl de wereld onder je in een mistige diepte verdwijnt en je je afvraagt of die Alpenreuzen daar aan de overkant van de Rijn ook last hebben van een ochtendhumeur. Als reisagente met meer vlieguren dan een gemiddelde trek vogel weet ik dat jij, vijftiger met een diploma en een gezonde afkeer van schreeuwerige toeristenmassa’s, niet zoekt naar klatergoud maar naar de textuur van de werkelijkheid. Triesenberg ligt daar, tegen de flanken van Liechtenstein geplakt, als een koppig stuk mos dat weigert weg te spoelen, een dorp dat zo steil is dat de koeien er waarschijnlijk kortere poten aan één kant hebben ontwikkeld.
Wanneer jij over de kasseien dwaalt en de ijle lucht je longen schoonspoelt, voel je de melancholie van de Walser-geschiedenis die hier in de houten gevels gebeiteld staat. Tijdens een korte vakantie naar Triesenberg word je geconfronteerd met een landschap dat zo naturalistisch is dat het bijna pijn doet aan je ogen, een visuele symfonie van groen en grijs. In deze gids leid ik je langs zeven ankerpunten die de ziel van deze regio vormen, van de sacrale stilte van de kerktorens tot de rauwe pracht van de berghutten. Bereid je voor op een reis waarbij het oog voortdurend wordt uitgedaagd en de geest eindelijk de ruimte krijgt om zijn eigen cynisme te verdrinken in een glas lokale wijn.
Het uiterlijk van het Walsermuseum is bedrieglijk bescheiden, een houten karkas midden in het dorp dat ruikt naar eeuwenoud stof en de koppigheid van immigranten die in de dertiende eeuw besloten dat een steile helling een prima plek was voor een huis. Inhoudelijk is het een schatkamer van het menselijk tekort; je vindt er de gereedschappen waarmee men de aarde probeerde te temmen en de klederdracht die de lichamen warm hield tijdens winters die langer duurden dan een gemiddeld huwelijk. De populariteit schuilt in de herkenbaarheid voor de vijftigplusser: de fascinatie voor hoe men vroeger met minder toekwam terwijl wij nu verdrinken in onze digitale overvloed.
Mijn indruk als Ainoa: "Iedere keer als ik die houten kamers binnenstap, moet ik denken aan mijn eigen moeder die ook alles bewaarde 'voor het geval dat'. Er hangt een sfeer van oprechte arbeid die ik diep respecteer, ook al zou ik zelf geen dag overleven zonder centrale verwarming. Het museum dwingt je om dieper te kijken naar de nerven in het hout, naar de manier waarop men vroeger de tijd doodsloeg met snijwerk. Het is de meest eerlijke plek in Liechtenstein, ver weg van de glimmende banken in het dal."
De Pfarrkirche St. Josef is het verticale geweten van Triesenberg. Het uiterlijk wordt gedomineerd door die merkwaardige uivormige koepel die meer weg heeft van een Russische droom dan van een Alpengroet. Inhoudelijk herbergt de kerk een stilte die zo dik is dat je haar bijna kunt vastpakken, onderbroken door de zware geur van wierook en kille kalksteen. De populariteit komt door de ligging; werkelijk elke weg in het dorp lijkt op een onvermijdelijke wijze naar dit plein te leiden, als een visuele fuik voor de zoekende ziel.
Mijn indruk als Ainoa: "Ik ben niet vroom, verre van, maar ik ga er altijd even zitten om mijn voeten te laten rusten en de chaos in mijn hoofd te ordenen. Die koepel, die daar zo parmantig tegen de blauwe lucht afsteekt, herinnert me eraan dat een beetje vreemdheid een landschap alleen maar mooier maakt. Het interieur is sober, precies zoals ik het graag heb: geen barokke hysterie die om aandacht schreeuwt, maar een laconieke ruimte waar je gewoon mag 'zijn'."
Als je de weg omhoog volgt, kom je in Malbun. Het uiterlijk is dat van een perfecte kom, omringd door bergen die eruitzien alsof een reus ze daar heeft neergegooid en is vergeten op te ruimen. Het is populair omdat het in de zomer een paradijs is voor wandelaars en in de winter een wit laken van rust. Inhoudelijk is Malbun de plek waar de vrieskou en de zon een eeuwig verbond hebben gesloten; de lucht is er zo ijl dat elke gedachte er lichter aanvoelt.
Mijn indruk als Ainoa: "Malbun voelt voor mij als de achterkant van de maan, maar dan met betere koffie. Ik heb daar eens een middag op een terras gezeten, kijkend naar de lift die traag mensen naar de Sareis bracht, en ik dacht: dit is de enige plek waar de eenzaamheid niet aanvoelt als een straf maar als een beloning. Je moet er echt naartoe als de wolken laag hangen; dan lijkt het alsof je in een wattenstaafje woont, afgesloten van de rest van de ploeterende mensheid."
Steg is een verzameling houten hutten bij een meer dat zo groen is dat je vermoedt dat er iemand met vloeibare verf in de weer is geweest. Het uiterlijk is van een ontroerende eenvoud: gras, water, hout. Inhoudelijk biedt het meer en de omgeving een naturalistisch theater van reflecties en kabbelend water. Het is populair bij de hoogopgeleide reiziger die houdt van fotografie of simpelweg van de afwezigheid van lawaai. Hier praten mensen op gedempte toon, uit angst de bergen wakker te maken.
Het uiterlijk van de Fürstensteig is een vlijmscherpe lijn die in de rotswand is uitgehouwen. Dit is geen pad voor wie last heeft van een wankel evenwicht of een te levendige verbeelding van de dood. Inhoudelijk is het een test voor het karakter; je loopt op de grens van twee werelden. De populariteit komt voort uit de adrenaline en de bijna obscene schoonheid van de afgrond. Tijdens je korte vakantie naar Triesenberg is dit de plek waar je hartslag een eigen leven gaat leiden.
Mijn indruk als Ainoa: "Ik heb reizigers gezien die halverwege bevroren als een standbeeld omdat de diepte onder hun zolen begon te roepen. Zelf heb ik een haat-liefdeverhouding met dit pad. Het is technisch een meesterwerk, maar mentaal is het een uitputtingsslag. Maar goed, als je eenmaal die bocht om bent en de hele Rijnvallei voor je ziet liggen als een dambord, dan weet je weer waarom je die dure wandelschoenen hebt gekocht. Het is de ultieme manier om de arrogantie van de mens versus de onverzettelijkheid van de steen te ervaren."
Gaflei is het hoogste punt dat je nog met enig fatsoen kunt bereiken zonder een alpinistendiploma. Het uiterlijk is een weide op 1400 meter hoogte waar de wind altijd vrij spel heeft. Inhoudelijk is het een historisch kuuroord; vroeger dacht men dat de lucht hier ziektes kon genezen, en eerlijk gezegd, als je daar staat, geloof je dat onmiddellijk. De populariteit zit in de bereikbaarheid en het feit dat je vanaf hier de 'Drei Schwestern' (de drie zussen) kunt zien, drie bergpieken die daar al eeuwen staan te niksen.
Mijn indruk als Ainoa: "Ik ga naar Gaflei als ik ruzie heb gehad met mijn eigen spiegelbeeld. De ruimte daar boven is zo groot dat je eigen ego onmiddellijk krimpt tot het formaat van een rozijn. Dat is louterend. Ik raad aan om een picknickmand mee te nemen — eentje met goede kaas en een fles wit — en daar gewoon drie uur lang naar de beweging van de schaduwen op de dalbodem te kijken. Het is de beste gratis therapie die je in dit vorstendom kunt krijgen."
Voordat de moderne weg er was, was er de oude tunnel. Het uiterlijk is dat van een donker hol in de bergwand, een bijna archaïsche doorgang. Inhoudelijk is het een overgangsritueel; je gaat van de bewoonde wereld van Triesenberg naar de wildernis van de Saminatal. De populariteit onder wandelaars is groot omdat de tunnel een soort mysterieuze aantrekkingskracht heeft; het is de kortste weg naar een andere gemoedstoestand.
Bronnen: Toerisme Liechtenstein (Tourismus.li), Walsermuseum Triesenberg, Gemeentearchief Triesenberg, Alpenverein Liechtenstein, Historisch Lexicon van het Vorstendom Liechtenstein.
Wij doen onze best om deze informatie zo actueel en accuraat mogelijk te houden, maar kunnen niet garanderen dat alle details op het moment van lezen nog correct zijn. Zie ook onze disclaimer.