Ga naar de inhoud

Sarajevo

Een lang weekend naar Sarajevo: koffie, kasseien en kleur

Lang weekend naar Sarajevo; dat klinkt als een uitnodiging voor een kopje troost in een stad die haar rug recht en haar hart wagenwijd openzet. Als je uit het vliegtuig stapt, voelt het direct alsof je bij een oude suikertante op bezoek bent die de mooiste verhalen vertelt terwijl de koperen koffiekannetjes op het vuur staan te pruttelen. Een lang weekend naar Sarajevo is precies wat een mens nodig heeft om de boel de boel te laten en weer eens echt te kijken naar wat de wereld zo lieflijk maakt. Voor de reiziger die van een beetje gelaagdheid houdt – en die de vijftig gepasseerd is, dus we weten inmiddels wel dat het leven niet alleen uit rozengeur bestaat, maar ook uit dorens – is deze stad een warme deken. Je wandelt van het zwierige Oosten zo het statige Westen in, alsof je met één stap van een Perzisch tapijt op een glimmend gepoetst parket stapt. De stad ligt daar in haar vallei als een kind in een wieg, omarmd door groene bergen, en overal waar je kijkt zie je die eigenwijze mix van rode daken en spitse minaretten. In deze gids neem ik je mee langs de fijnste plekjes, waar de geschiedenis niet alleen in de boeken staat, maar ook gewoon op straat ligt te glanzen.

Inhoudsopgave

Het historische hart van de oude stad

Baščaršija: de geur van koper en kruiden

Wie een lang weekend naar Sarajevo boekt, kan er niet omheen: de Baščaršija. Dit is de oude Ottomaanse bazaar uit de 15e eeuw en het is er een drukte van jewelste, maar dan op een gezellige, bijna dorpse manier. De straatjes zijn smal en geplaveid met glanzende kasseien waar al miljoenen voeten overheen zijn gegaan. Je vindt er de koperslagers in de Kazandžiluk-straat, waar het ritmische getik van hun hamertjes klinkt als een vrolijk liedje. Ze maken daar de mooiste koffiesets, schalen en lantaarns die glimmen alsof ze voor een prinses bedoeld zijn.

De populariteit van deze wijk zit hem in de onweerstaanbare sfeer. Het is visueel een festijn: overal hangen kleurrijke tapijten, liggen glinsterende sieraden en de geur van versgebakken ćevapi en zoete baklava trekt je aan je neus elk hoekje om. Het is een plek waar je niet moet haasten, maar moet drentelen, precies zoals we dat vroeger deden als we vrij hadden.

Persoonlijke indruk: Ik kan hier uren zoet zijn. Laatst zat ik op een houten krukje met een kopje Bosnische koffie en ik dacht: wat een heerlijk poppenkastleven is dit toch. De koffie is zo sterk dat je lepeltje er bijna rechtop in blijft staan, maar met dat suikerklontje erbij is het puur geluk. Je moet echt even gaan zitten en gewoon kijken naar de mensen. De oude mannetjes die op de bankjes de wereldpolitiek bespreken, dat is pas echt vakantie. Het is net een plaatje uit een oud prentenboek dat plotseling tot leven komt.

De Sebilj-fontein: het middelpunt van de duiven

Midden op het plein van de Baščaršija staat de Sebilj, een houten fontein in de vorm van een kiosk. Het is misschien wel het meest gefotografeerde bouwwerk van de hele stad en dat is niet voor niets. De kiosk is prachtig bewerkt en lijkt wel weggelopen uit een sprookje van duizend-en-één-nacht. Volgens de legende keer je altijd terug naar Sarajevo als je van dit water drinkt – en geloof me, dat wil je.

Wat deze plek zo geliefd maakt, is het 'duivenplein' eromheen. Er zitten daar honderden duiven te wachten op een korreltje maïs, en als ze allemaal tegelijk opvliegen, is dat een gezicht dat je niet snel vergeet. Het is een levendig middelpunt waar jong en oud elkaar ontmoet. Voor een lang weekend naar Sarajevo is dit het ideale startpunt; als je de Sebilj hebt gezien, weet je dat je er echt bent.

Keizerlijke pracht en gelaagde architectuur

Vijećnica: het mooiste stadhuis aan de Miljacka

Aan de rand van de oude stad, vlak langs de rivier de Miljacka, pronkt de Vijećnica. Dit voormalige stadhuis en nationale bibliotheek is gebouwd in een pseudomoorse stijl die zo kleurrijk en gedetailleerd is dat je ogen tekortkomen. Het is een symbool van de stad: na de verschrikkelijke brand in de jaren negentig is het steen voor steen hersteld in haar oude glorie. De glas-in-loodramen in de koepel werpen een prachtig gekleurd licht in de centrale hal, wat het een bijna magische uitstraling geeft.

Het gebouw is populair omdat het de veerkracht van de inwoners laat zien. Het uiterlijk met de horizontale rode en gele banden is uniek en geeft de kade een vorstelijke aanblik. Binnenin vind je vaak tentoonstellingen over de geschiedenis van de stad, wat voor de gelaagde reiziger natuurlijk gesneden koek is.

Persoonlijke indruk: Toen ik voor het eerst na de restauratie naar binnen stapte, hield ik mijn adem even in. Het is daar zo statig en toch zo vrolijk door al die kleuren. Je voelt de echo van de Oostenrijks-Hongaarse keizertijd, maar dan met een oriëntaals sausje. Ik vind het een heerlijke plek om even stil te staan bij hoe de mens altijd weer iets moois wil maken van de brokstukken. Het is een gebouw dat je een aai over je bol geeft en zegt: kijk eens hoe mooi we het weer hebben gemaakt.

De Latijnse Brug: waar de wereld even stilstond

Soms is een klein bruggetje de plek waar de hele wereldgeschiedenis wordt herschreven. De Latijnse Brug is zo’n plek. Hier vond in 1914 de aanslag op aartshertog Franz Ferdinand plaats, het startsein voor de Eerste Wereldoorlog. Het is een bescheiden stenen brug met drie bogen, maar de inhoud is loodzwaar. Toch is de omgeving vandaag de dag vooral erg vredig.

De populariteit van deze trekpleister komt natuurlijk door die historische gebeurtenis. Aan de overkant van de brug vind je een klein museum dat precies vertelt wat er die dag gebeurde. Het is een must voor iedereen die houdt van geschiedenis met een hoofdletter G. Maar zelfs als je niet van de jaartallen bent, is het een uiterst charmante plek om over de rivier uit te kijken.

Persoonlijke indruk: Het is raar, hè? Dat zo'n lieflijk bruggetje de wereld in brand kon steken. Ik sta er altijd even bij stil en kijk dan naar de overkant. Het is een plek die je aan het denken zet over toeval en noodlot, terwijl de rivier eronderdoor kabbelt alsof er nooit iets gebeurd is. Dat contrast vind ik prachtig. Het is ook een uitstekend punt voor een foto, want het licht valt hier 's middags zo mooi op de stenen.

De Heilig Hart-kathedraal: een stukje Parijs in Bosnië

Loop je de oude bazaar uit, dan kom je in het meer westerse deel van de stad. Daar staat de Heilig Hart-kathedraal, een imposant gebouw in neogotische stijl. Met haar twee torens lijkt ze een beetje op de Notre Dame, maar dan in een bescheiden Sarajevo-formaat. Het is het hart van de katholieke gemeenschap en een prachtig rustpunt in de drukke winkelstraat.

De populariteit van de kathedraal zit hem in de symboliek. Sarajevo wordt ook wel het 'Jeruzalem van Europa' genoemd, omdat op een paar honderd vierkante meter een moskee, een synagoge en twee kerken gebroederlijk naast elkaar staan. Het interieur is rijk versierd en ademt een sfeer van diepe vrede.

Persoonlijke indruk: Wat ik zo leuk vind aan deze plek, is dat er voor de deur vaak een groot schaakbord op de grond is getekend. Terwijl de heiligen binnen op de muren staan, zie je buiten de heren op leeftijd met enorme schaakstukken slepen alsof hun leven ervan afhangt. Dat is Sarajevo ten voeten uit: het heilige en het alledaagse hand in hand. Ik kan daar minutenlang naar kijken met een glimlach op mijn gezicht.

Uitzichtpunten en groene oases

Het Gele Fort: een zonsondergang met een gouden randje

Voor het allerbeste uitzicht over de stad moet je een klein klimmetje maken naar de Žuta Tabija, oftewel het Gele Fort. Het is een oude verdedigingsmuur uit de 18e eeuw, maar vandaag de dag dient het vooral als het ultieme terras. Je kijkt van hieruit over de hele vallei, de rivier die erdoorheen slingert en de ontelbare witte grafstenen op de hellingen die oplichten in de avondzon.

Dit is de plek waar iedereen samenkomt als de dag ten einde loopt. De populariteit is ongekend tijdens de Ramadan, wanneer hier een kanon wordt afgeschoten om aan te geven dat het vasten voor die dag voorbij is. Maar ook buiten die periode is het een oase van rust waar je de stad aan je voeten hebt liggen.

Persoonlijke indruk: Pak je wandelschoenen maar uit de koffer, want die klim is een tikkeltje steil, maar geloof me: als je daar eenmaal zit met een limonade en de zon ziet zakken, ben je die zere kuiten meteen vergeten. Het is er zo vredig dat je bijna zou vergeten dat je in een hoofdstad bent. Ik vind het de meest romantische plek van de stad. Het is net of je bovenop de wereld zit en alles wat beneden gebeurt even niet belangrijk is.

De kabelbaan naar Trebević: zweven boven de daken

Sinds een paar jaar gaat de kabelbaan weer vanuit de stad omhoog naar de berg Trebević. In slechts een paar minuten zweef je van de drukte van de straat naar de frisse berglucht. De gondels zijn felgekleurd en bieden een panoramisch uitzicht waar je 'u' tegen zegt. Eenmaal boven kun je heerlijk wandelen door de dennenbossen en de restanten zien van de bobsleebaan van de Olympische Winterspelen van 1984.

De populariteit van de kabelbaan komt door het gemak waarmee je de natuur in gaat. Voor de vijftigplusser die graag even de longen vol frisse lucht zuigt zonder uren te moeten hiken, is dit een uitkomst. Het is een visueel feestje om de stad steeds kleiner te zien worden terwijl je over de groene hellingen glijdt.

Persoonlijke indruk: Ik voel me altijd weer een kind in zo'n kabelbaan. Je neus tegen het raam gedrukt en maar kijken. Boven op de berg is het heerlijk koel, vooral in de zomer. Ik vind die oude, overwoekerde bobsleebaan ook iets heel aandoenlijks hebben; de natuur die de betonmassa weer langzaam inpakt. Het is de perfecte plek om de stad even van een afstandje te bekijken en te beseffen hoe bijzonder Sarajevo eigenlijk is. Het hoort echt bij een goed gepland lang weekend.


Veelgestelde vragen over een stedentrip naar Sarajevo

Wat is de beste tijd voor een lang weekend naar Sarajevo?

Het voorjaar (mei-juni) en het vroege najaar (september-oktober) zijn het fijnst. Dan is het weer aangenaam en zijn de bergen prachtig groen of herfstachtig gekleurd.

Is Sarajevo een veilige stad voor toeristen?

Zeker weten! Sarajevo is een zeer gastvrije en veilige stad. Zoals in elke hoofdstad moet je een beetje op je spulletjes letten bij drukke plekken, maar dat is alles.

Hoe kom ik het beste van het vliegveld naar het centrum?

Er rijdt een shuttlebus, maar een taxi is ook heel betaalbaar (ongeveer 10-15 euro). Spreek wel even van tevoren een prijs af of zorg dat de meter aanstaat.

Kan ik met euro's betalen in Sarajevo?

De officiële munt is de Convertible Mark (BAM). In veel winkels kun je niet met euro's betalen, maar pinnen kan bijna overal en wisselkantoren zijn er te over.

Moet ik als vrouw een hoofddoek dragen in de moskee?

Ja, bij het betreden van een moskee moeten je schouders en knieën bedekt zijn en is een hoofddoek voor vrouwen verplicht. Vaak liggen er doeken bij de ingang die je kunt lenen.

Spreken de mensen in Sarajevo Engels?

De jongere generatie spreekt prima Engels. De oudere mensen spreken soms wat minder Engels, maar met handen en voeten en een vriendelijke lach kom je een heel eind!

Wat is de 'Sarajevo Rose'?

Dit zijn met rode hars gevulde gaten in het beton, veroorzaakt door granaatinslagen tijdens de oorlog. Ze dienen als monumenten om de slachtoffers te herdenken.

Kan ik het kraanwater drinken?

Ja, het water in Sarajevo is van uitstekende kwaliteit en heerlijk fris, vooral uit de vele historische fonteinen.

Is de stad toegankelijk voor mensen die slecht ter been zijn?

De oude stad (Baščaršija) is redelijk vlak, maar veel andere delen van de stad liggen tegen de heuvels aan. Trams en taxi's zijn gelukkig volop aanwezig.

Wat zijn typische gerechten die ik moet proberen?

Ćevapi (gegrilde vleesrolletjes), Burek (bladerdeeg met vlees) en natuurlijk Bosnische koffie met een stukje Turkse fruit (lokum).

Is Sarajevo duur?

Nee, Sarajevo is voor Nederlandse begrippen erg goedkoop. Een uitgebreide lunch of diner kost je vaak maar een fractie van wat je in Nederland betaalt.

Heb ik een visum nodig?

Nee, reizigers met een Nederlands of Belgisch paspoort hebben voor een toeristisch bezoek aan Bosnië en Herzegovina geen visum nodig.

Wat is de betekenis van de naam 'Sarajevo'?

Het komt van het Turkse 'Saray Ovası', wat 'het veld rondom het paleis' betekent.

Kan ik pinnen in Sarajevo?

Ja, er zijn volop pinautomaten (ATM's) te vinden in de stad, vooral in de winkelstraten en bij de grotere banken.

Zijn er veel vegetarische opties?

De Bosnische keuken is erg vleesgericht, maar in de hoofdstad vind je steeds meer moderne tentjes met vegetarische en zelfs veganistische opties.

Wat moet ik echt kopen als souvenir?

Een handgeklopte koffieset uit de Kazandžiluk-straat is een prachtig en blijvend aandenken aan je reis.

Zijn de winkels op zondag open?

Veel winkels in het centrum en de bazaars zijn ook op zondag geopend, al sluiten ze soms iets eerder dan op doordeweekse dagen.

Wat is het tijdsverschil?

Er is geen tijdsverschil tussen Nederland/België en Bosnië en Herzegovina.

Hoe zit het met de wifi-voorzieningen?

Bijna elk café en restaurant heeft gratis wifi. De verbindingen in de stad zijn over het algemeen erg goed.

Kan ik een dagtocht maken buiten de stad?

Zeker, plaatsen als Mostar of de piramides van Visoko zijn vanuit Sarajevo prima als dagtrip te bezoeken.

Bronnen: Toerismebureau Sarajevo, Historisch Archief Bosnië, Persoonlijke notities van Ainoa (reizen 2024-2026).
Wij doen onze best om deze informatie zo actueel en accuraat mogelijk te houden, maar kunnen niet garanderen dat alle details op het moment van lezen nog correct zijn.  Zie ook onze disclaimer.